အမေရိကန် တရားရုံးများတွင် ပြည်ပမှ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦးက Online မှ သက်သေခံထွက်ဆိုခွင့်ရှိခြင်း။

အမေရိကန် တရားရုံးများတွင် ပြည်ပမှ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦးက Online မှ သက်သေခံထွက်ဆိုခွင့်ရှိခြင်း။

ယနေ့ခေတ် အမေရိကန်တရားရုံးစနစ်တွင် အမှုနှင့် တရားရုံး၏ခွင့်ပြုချက်ပေါ်မူတည်၍ ပြည်ပနိုင်ငံတွင် ရှိနေသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးကို အွန်လိုင်းနည်းပညာဖြင့် တရားရုံးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်စေနိုင်ပါသည်။ Zoom၊ Webex သို့မဟုတ် တရားရုံးသတ်မှတ်ထားသည့် လုံခြုံသော video-conference စနစ်များမှတစ်ဆင့် သက်သေထွက်ဆိုခြင်း၊ ကျမ်းကျိန်၍ ထွက်ဆိုခြင်း၊ မေးခွန်းများကို ဖြေဆိုခြင်းနှင့် နှစ်ဖက်ရှေ့နေများ၏ ပြန်လှန်မေးမြန်းမှုကို ခံယူခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
သို့သော် ယင်းသည် မည်သူမဆို မိမိဆန္ဒအတိုင်း online ဝင်ရောက်ထွက်ဆိုနိုင်သည်ဟု မဆိုလိုဘဲ၊ တရားရုံး၏အမိန့် သို့မဟုတ် ခွင့်ပြုချက်အောက်တွင်သာ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ဖက်ဒရယ် civil case များတွင် Rule 43(a) အရ သက်သေသည် မူလအားဖြင့် တရားရုံးခန်းမတွင် ကိုယ်တိုင်ထွက်ဆိုရသော်လည်း၊ အခိုင်အမာအကြောင်းပြချက်နှင့် ထူးခြားလိုအပ်ချက်ရှိလျှင် တရားသူကြီးက အခြားနေရာမှ live video ဖြင့် တိုက်ရိုက်သက်သေထွက်ဆိုခွင့်ပြုနိုင်သည်။
ပြည်ပတွင် နေထိုင်နေခြင်း၊ ဗီဇာ သို့မဟုတ် ခရီးသွားအခက်အခဲ၊ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ၊ လုံခြုံရေးအန္တရာယ်၊ အလွန်ကြီးမားသောခရီးစရိတ်၊ သက်သေအချက်အလက်၏ အရေးပါမှုတို့ကို တရားရုံးက ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ပါသည်။
အထူးသဖြင့် ကလေးအုပ်ထိန်းခွင့်၊ ကလေးတွေ့ဆုံခွင့်၊ မိသားစုအရေးအခင်းနှင့် child-welfare ဆိုင်ရာအမှုများတွင် ပြည်ပ သို့မဟုတ် တခြားဒေသတွင်နေထိုင်သော မိဘအရင်း၊ ဆွေမျိုး၊ caregiver၊ ဆရာဝန်၊ ကျောင်းဆရာ/ဆရာမ သို့မဟုတ် ကလေးနှင့်နီးစပ်သူ၏ သက်သေခံချက်သည် အရေးကြီးနိုင်ပါသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ကလေး၏မိခင်အရင်းက အမေရိကန်ပြင်ပတွင်ရှိနေပြီး၊ ကလေး၏နေထိုင်ရေး၊ စောင့်ရှောက်မှု၊ ကျန်းမာရေး၊ ကျောင်းပညာရေး၊ မိသားစုဆက်ဆံရေး သို့မဟုတ် မိဘအုပ်ထိန်းနိုင်စွမ်းတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အချက်အလက်ကို သိရှိထားပါက၊ တရားရုံး၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် အွန်လိုင်းမှ ကျမ်းကျိန်သက်သေထွက်ဆိုရန် တောင်းဆိုနိုင်ပါသည်။
ကလေးအုပ်ထိန်းခွင့်အမှုများတွင် အသုံးများသည့် Uniform Child Custody Jurisdiction and Enforcement Act (UCCJEA) ၏ ပုံစံဥပဒေတွင်လည်း တခြားပြည်နယ်တွင်နေထိုင်သူများ၏ သက်သေခံချက်ကို deposition ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ telephone၊ audiovisual သို့မဟုတ် အခြား electronic means ဖြင့်ဖြစ်စေ လက်ခံနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။
ထိုစည်းမျဉ်းသည် ပြည်နယ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခုကြား သက်သေအတွက် အဓိကရည်ညွှန်းထားသော်လည်း၊ တရားရုံးများက အဝေးရောက်သက်သေကို နည်းပညာဖြင့် စီမံခန့်ခွဲနိုင်သည့် လက်တွေ့အခြေခံကို ဖော်ပြပေးပါသည်။ ပြည်ပသက်သေအတွက်တော့ သက်ဆိုင်ရာတရားရုံး၏ local rules၊ တရားသူကြီး၏အမိန့်နှင့် သက်သေနေထိုင်ရာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေဆိုင်ရာကန့်သတ်ချက်များကို ထပ်မံလိုက်နာရပါမည်။
ထိုသို့ အွန်လိုင်းမှ ပါဝင်စေခြင်းသည် မိသားစုအမှုများတွင်သာ မကပါ။ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ဆက်စပ်သော အမှုများ၊ အမွေဆက်ခံမှုနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုအငြင်းပွားမှုများ၊ စာချုပ်နှင့် ငွေကြေးအငြင်းပွားမှုများ၊ ကလေးအား ထိခိုက်နစ်နာစေမှုနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးအမှုများ၊ ပြည်ပတွင်ရှိသည့် ကျွမ်းကျင်သူသက်သေ၏ အစီရင်ခံစာနှင့် သက်သေခံချက်လိုအပ်သော အမှုများတွင်လည်း တရားရုံးက remote testimony ကို စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။
သို့သော် criminal case၊ အထူးသဖြင့် စွပ်စွဲခံရသူအပေါ် အရေးကြီးသည့်သက်သေကို အစိုးရဘက်မှ online ဖြင့် ထွက်ဆိုစေလိုသည့်ကိစ္စများတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်ပြန်လှန်စစ်မေးခွင့်နှင့် တရားမျှတသောကြားနာမှုအခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ရသောကြောင့် စံနှုန်းပိုတင်းကျပ်နိုင်ပါသည်။
တရားရုံးသို့ online testimony တောင်းဆိုရန် သက်သေဘက်ကဖြစ်စေ၊ အမှုတွင်ပါဝင်သည့် မိဘ သို့မဟုတ် ဆွဲချဘက်ကဖြစ်စေ၊ ပုံမှန်အားဖြင့် ရှေ့နေမှတစ်ဆင့် motion သို့မဟုတ် request တင်ပြရပါသည်။
တင်ပြစာတွင် ပြည်ပသက်သေ၏အမည်နှင့် နေရာ၊ အမှုနှင့်သက်ဆိုင်သော သက်သေခံအချက်အလက်၊ လူကိုယ်တိုင်လာရောက်ရန် ခက်ခဲသည့်အကြောင်းရင်း၊ online ဖြင့် ထွက်ဆိုစေခြင်းက အမှုအပေါ် ဘာကြောင့်အရေးပါသလဲဆိုသည်ကို ရှင်းပြရပါသည်။
ထို့အပြင် သက်သေ၏ကိုယ်ရေးအတည်ပြုမှု၊ ကျမ်းကျိန်ပေးမည့်အစီအစဉ်၊ စကားပြန်လိုအပ်မလိုအပ်၊ အင်တာနက်နှင့်အသံ/ရုပ်သံအရည်အသွေး၊ သက်သေအနီးတွင် မည်သူမျှ မညွှန်ကြားကြောင်း သေချာစေရန် နည်းလမ်းနှင့် documentary evidence များပြသမည့်ပုံစံကိုလည်း တရားရုံးက သတ်မှတ်နိုင်ပါသည်။
အရေးကြီးသည်မှာ online testimony သည် “video call တစ်ခေါက်” သက်သက် မဟုတ်ပါ။ တရားရုံးခွင့်ပြုထားသည့် platform ကို အသုံးပြုရမည်၊ identity ကို စစ်ဆေးခံရမည်၊ ကျမ်းကျိန်၍ အမှန်အတိုင်း ထွက်ဆိုရမည်၊ လိုအပ်ပါက interpreter ဖြင့် ဘာသာပြန်ရမည်၊ နှစ်ဖက်ရှေ့နေများက မေးခွန်းထုတ်နှင့် ပြန်လှန်စစ်မေးနိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ တရားရုံး၏ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ private Zoom meeting၊ Facebook Messenger၊ Viber သို့မဟုတ် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုတစ်ခုကို “တရားရုံးသက်သေ” အဖြစ် မိမိသဘောအတိုင်း သတ်မှတ်၍ မရပါ။
တချို့က “ပြည်ပကလူဆိုလျှင် သံရုံးကနေသာ ရုံးတက်ရမလား” ဟု ထင်တတ်ကြပါသည်။ အမှန်မှာ အမြဲတမ်း အမေရိကန်သံရုံး သို့မဟုတ် ကောင်စစ်ဝန်ရုံးသို့ သွားရမည်မဟုတ်ပါ။
တရားသူကြီးက သက်သေနေထိုင်ရာနေရာ၊ တရားရုံးနှင့် နီးစပ်သည့်လုံခြုံသောရုံးခန်း၊ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံရှိ အတည်ပြုနိုင်သောနေရာ သို့မဟုတ် အခြားသင့်လျော်သည့်နေရာမှ video ဖြင့် ချိတ်ဆက်စေရန် သတ်မှတ်နိုင်ပါသည်။
အချို့အခြေအနေတွင် oath administration၊ deposition သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားနိုင်ငံ၏ဥပဒေကြောင့် consular assistance လိုအပ်နိုင်သော်လည်း၊ သံရုံးပါဝင်မှုသည် အမှုအားလုံးအတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်သည့် စံနည်းလမ်းမဟုတ်ပါ။
အွန်လိုင်းစနစ်သည် ခရီးစရိတ်နှင့်အချိန်ကို သက်သာစေနိုင်သကဲ့သို့၊ ပြည်ပတွင်ရှိနေသော်လည်း အမှု၏အရေးပါသောအချက်များကို တရားရုံးရှေ့သို့ တင်ပြခွင့်ရစေပါသည်။ သို့သော် နည်းပညာအသုံးပြုမှုကြောင့် သက်သေ၏ယုံကြည်ရမှု၊ မျက်နှာအမူအရာ၊ ပြန်လှန်စစ်မေးခွင့်၊ ကိုယ်ရေးလုံခြုံမှုနှင့် recording မပြုရန် စည်းမျဉ်းများကို မထိခိုက်စေရန် တရားရုံးများက အကာအကွယ်စနစ်များကို တင်းကျပ်စွာ သတ်မှတ်ရပါသည်။
Remote hearing များတွင် ခွင့်မပြုဘဲ အသံ/ရုပ်သံမှတ်တမ်းတင်ခြင်းကို တားမြစ်ရန်နှင့် အမှုဆိုင်ရာ privacy ကို ကာကွယ်ရန်လည်း တရားရုံးများက အလေးထားကြသည်။
ဤအချက်ကို မျှဝေရခြင်းမှာ အမေရိကန်တရားဥပဒေစနစ်တွင် တရားမျှတမှုအတွက် အကွာအဝေးကို အတားအဆီးတစ်ခုတည်းအဖြစ် မထားလိုသည့် အယူအဆကို မှတ်သားမိစေရန် ဖြစ်ပါသည်။
အရေးကြီးသည့်သက်သေတစ်ဦးသည် နိုင်ငံခြားတွင်ရှိနေသည်ဆိုသည့် အကြောင်းတစ်ခုတည်းဖြင့် ၎င်းသိရှိထားသောအမှန်တရားကို တရားရုံးရှေ့ မတင်ပြနိုင်တော့အောင် မဖြစ်စေရန်၊ ဥပဒေနှင့်အညီ၊ တရားသူကြီး၏ခွင့်ပြုချက်အောက်တွင် အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် သက်သေခံခွင့်ကို စဉ်းစားပေးနိုင်ခြင်းသည် အလွန်အတုယူဖွယ်ကောင်းပါသည်။
နည်းပညာသည် လူအပေါ် စီရင်ဆုံးဖြတ်ရန်အတွက်မဟုတ်ဘဲ၊ လူ၏အသံနှင့် အမှန်တရားကို တရားမျှတသောနေရာသို့ ရောက်ရှိစေရန် အသုံးချသည့်အခါ ပိုမိုအဓိပ္ပာယ်ရှိလာပါသည်။
ကိုယ်တွေ့တင်ပြသူ
အောင်မျိုးလွင် ( အဂ္ဂ )