"ကောက်ရိုးတစ်မျှင် ဖေးကူချင်"

"ကောက်ရိုးတစ်မျှင် ဖေးကူချင်"
==================
My Journey Through Recovery ( Lifeline )
ကျွန်တော့ English ဘာသာပြန်များတွင် တလွဲတွေများစွာပါဝင်မှာဖြစ်ပါတယ်၊
အကြောင်းမှာ ကျွန်တော်မြန်မာလို ကွင့်မြူးလိုက်တဲ့ " ကောက်ရိုးတစ်မျှင် ဖေးကူချင် ကို တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်လိုက်ပါက အမေရိကန်များနာမလည်ပါ သူတို့ကို ကောက်ရိုးတမျှင်လို့ပြောမည့်အစား Lifeline လို့သုံးသည်က သာပိုကောင်းသည် သို့သော် ကျွန်တော်ထိမိတဲ့ဘာသာပြန်မှုမလုပ်ဆောင်နိုင်သေးပါသို့သော်အောက်မှ လင့်တစ်ခုရှိပါတယ် ခေါင်းစဥ်က "My Lifeline at AADAP ( Finding My Path to a Drug-Free Life ) " မြန်မာလို "AADAP - ကျွန်ုပ်၏ ကောက်ရိုးတမျှင် လို့ဘာသာပြန်ထားပါတယ်၊
ဤခေါင်းစဉ်ဖြင့် ကျွန်တော် ပြောလိုသည်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးလောကကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည့် ဘဝတူများ၏ ခံစားချက်ကို ကျွန်တော် အပြည့်အဝ နားလည်သဘောပေါက်ပါသည်။
"ငါ ဆေးဖြတ်တော့မည်" ဟု ကျွန်တော့်စိတ်၊ ကျွန်တော့်ကိုယ်ဖြင့် စတင်ဆုံးဖြတ်လိုက်သည့်အချိန်မှစ၍၊ ကျွန်တော့်အတွက်သာမက ကျွန်တော့်ကဲ့သို့ပင် ဘဝတူသူများအတွက်ပါ အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ဖြတ်သန်းမည်ဟု စိတ်ထဲတွင် ခိုင်မာစွာ ထည့်သွင်းထားခဲ့ပါသည်။
သင်တန်းကာလအတွင်း ဒစ်ဂျစ်တယ်ပစ္စည်းများ အသုံးပြုခွင့်မရှိသဖြင့် ကျွန်တော် သင်ယူဖြတ်သန်းခဲ့ရသည့် နေ့ရက်တိုင်းကို လက်ရေးဖြင့် စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ပါသည်။ ထိုမှတ်တမ်းများကို ကျွန်တော့်၏ Blog Post များတွင် တင်ထားပေးပါသည်။ စိတ်ပါဝင်စားသူများ၊ လိုအပ်သူများအနေဖြင့် ရယူလေ့လာပြီး အပြန်အလှန် မျှဝေအသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
https://koagga.blogspot.com/2025/06/aadap.html
https://koagga.blogspot.com/2025/12/aadap-in-christmas.html
https://koagga.blogspot.com/.../drug-rehabilitation-l1.html
https://koagga.blogspot.com/.../nothing-changes-if...
https://koagga.blogspot.com/2026/06/aa-ca-and-na-and-i.html
https://koagga.blogspot.com/2026/06/blog-post_675.html
https://koagga.blogspot.com/2026/07/blog-post_01.html
https://koagga.blogspot.com/.../letters-to-heaven-drug...

Letters to Heaven (Drug Rehabilitation)

Letters to Heaven (Drug Rehabilitation)

In our training program, there is a lady who comes to teach us once a month. She has fair skin, and it seems she adheres to Red Indian (Native American) beliefs—at least, that is my impression. She is likely around 70 years old and typically wears coarse cotton shirts and colorful beaded bracelets on her arms. She teaches Yoga and mindfulness exercises.

Sometimes, during occasions like Christmas, we have an activity where we hand-stitch little stockings using fabric of our choice and place them under the Christmas tree at the center.

Yoga and breathing exercises are already familiar to us Burmese, so I won't go into detail about those. However, there is one activity we do once a month called "Sending Letters to Heaven." It is about writing letters to our loved ones who are no longer in this world. She distributes light blue sheets of paper to all of us. Then, we close our eyes for about 15 minutes to find inner peace. When we hear the gentle sound of a singing bowl ringing in the silence, we slowly open our eyes and write our letters to our loved ones, opening up our hearts. Although you can hear the sounds of some people crying or sniffing while writing, no one asks anyone else about it.

When we hear the bowl ring "dong" again, we all fold our little sheets of paper and gather around the fire pit outside the training hall. After a brief moment of sending loving-kindness (Metta), we toss our papers into the fire.

After that, we return to the hall, sit in our places, and practice slow, deep breathing for another 10 minutes to attain inner satisfaction. I am sharing this as a memorable exercise. In the photo, the place I have indicated with an arrow is the fire pit, and the circle next to it is the turtle pond.

Photo / AADAP, Inc. - Therapeutic Community (TC)

ကောင်းကင်သို့ စာပို့ခြင်း ( မူးယစ် ပြန်ထူ )

ကောင်းကင်သို့ စာပို့ခြင်း ( မူးယစ် ပြန်ထူ )

 

ကျွန်တော်တို့ သင်တန်းမှာ တစ်လတစ်ကြိမ် လာရောက်သင်ကြားပေးတဲ့ အမျိုးသမီးကြီးတစ်ယောက်ရှိပါတယ်။ သူမက အသားဖြူပြီး Red Indian အယူအဆကို လက်ခံပုံရပါတယ် (ကျွန်တော့်အထင်ပါ)။ သူမ ဝတ်စားတဲ့အခါ ချည်အင်္ကျီအကြမ်း၊ လက်မှာ အရောင်စုံ ကျောက်လက်ကောက်တွေကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး အသက် ၇၀ လောက် ရှိမယ်ထင်ပါတယ်။ သူမက ယောဂ (Yoga) နှင့် စိတ်တည်ငြိမ်ရေး လေ့ကျင့်ခန်းတွေကို သင်ကြားပေးပါတယ်။
တခါတလေ ခရစ္စမတ် (Christmas) လို အချိန်မျိုးမှာ ကျွန်တော်တို့ ခြေအိတ်လေးတွေကို မိမိကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ အဝတ်စနဲ့ လက်နဲ့ချုပ်ပြီး သင်တန်းမှာရှိတဲ့ ခရစ္စမတ်သစ်ပင်အောက်မှာ သွားထားကြရတဲ့ အစီအစဉ်မျိုးလည်း လုပ်ရပါတယ်။
ယောဂနှင့် အသက်ရှူလေ့ကျင့်ခန်းတွေကတော့ မြန်မာတွေနဲ့ ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်လို့ အသေးစိတ် မရှင်းပြတော့ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ တစ်လတစ်ခါ လုပ်ရတဲ့ အစီအစဉ်တစ်ခုရှိပါတယ်၊ အဲဒါကတော့ "ကောင်းကင်သို့ စာပို့ခြင်း" ဖြစ်ပါတယ်။ လောကမှာ မရှိတော့တဲ့ မိမိချစ်ခင်ရသူတွေဆီ စာပို့ခြင်းပေါ့။ သူမက အပြာနုရောင် စာရွက်ကလေးတွေကို ကျွန်တော်တို့အားလုံးဆီ ဖြန့်ဝေပေးပါတယ်။ ပြီးရင် ၁၅ မိနစ်လောက် မျက်စိမှိတ်ပြီး စိတ်တည်ငြိမ်မှုယူကြရပါတယ်။ အားလုံးအသံတိတ်နေတဲ့အချိန် ညှင်သာတဲ့ ကြေးခွက်ကလေးကို ခေါက်တဲ့အသံကြားရင် ဖြည်းဖြည်းချင်း မျက်စိဖွင့်ပြီး စာရွက်လေးတွေပေါ်မှာ မိမိချစ်ခင်ရသူများထံ စာရေးပြီး ရင်ဖွင့်ကြပါတယ်။ အချို့သူတွေက စာရေးရင်း မျက်ရည်ကျ နှာရှုံ့သံကြားရပေမဲ့ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မေးမြန်းခြင်း မရှိကြပါဘူး။
နောက်တစ်ခါ ကြေးခွက်ကလေးကို "တုန်" ဟူ၍ တီးသံကြားရင် ကျွန်တော်တို့အားလုံး စာရွက်လေးကို ခေါက်ပြီး သင်တန်းခန်းမအပြင်ဘက်ရှိ မီးလှုံရာနေရာမှာ ဝိုင်းဖွဲ့ကြပါတယ်။ ခေတ္တမျှ မေတ္တာပို့ ပြီးနောက် မိမိတို့စာရွက်ကလေးတွေကို မီးပုံထဲသို့ ထည့်သွင်းလိုက်ပါတယ်။
ထို့နောက် သင်တန်းခန်းမထဲ ပြန်ဝင်ပြီး ကိုယ့်နေရာမှာ ထိုင်ကာ စိတ်တည်ငြိမ်မှုရအောင် နောက်ထပ် ၁၀ မိနစ်ခန့် ဖြည်းညှင်းစွာ ရှူသွင်း-ရှူထုတ် လုပ်ရင်း စိတ်ကျေနပ်မှုကို ရယူရတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတစ်ခုအကြောင်း အမှတ်တရမျှဝေလိုက်ပါတယ်။ ပုံထဲမှာ ကျွန်တော် မြှားနဲ့ ပြထားတဲ့နေရာက မီးပုံနေရာဖြစ်ပြီး၊ သူ့ဘေးက နောက်ထပ် အဝိုင်းလေးကတော့ လိပ်ကန်ဖြစ်ပါတယ်။
ပုံ / AADAP, Inc. - Therapeutic Community ( TC )

 

 

Federal and Confederal Systems

Federal System

In a federal system, power is shared between a central government (Federal Government) and regional/state governments as mandated by the constitution.

• Power Distribution: The central government handles national matters such as defense, foreign affairs, and currency, while the states retain autonomy over local internal affairs.

• Impact on Citizens: Citizens live directly under the laws of both the federal and state governments.

• Stability: The constitution typically grants the central government higher authority than the states, and states generally do not have the right to secede from the federal union.

• Examples: The United States (USA), Germany, Australia.

Confederal System

In a confederal system, independent sovereign nations (or states) unite for a common objective (e.g., defense or trade).

• Power Distribution: The primary power resides with the individual member states or nations. The central authority (Confederation) only exercises power delegated to it by its members.

• Impact on Citizens: The central entity does not govern citizens directly; citizens remain primarily subject to their respective state governments.

• Stability: Members have the right to secede if necessary. The central power is often weak, and issues are typically resolved through negotiation.

• Examples: Early United States (1776–1789). Currently, there are no nations that strictly adhere to this system; however, organizations like the European Union (EU) most closely resemble this concept.

My Perspective: Myanmar and ASEAN

I believe that Myanmar should establish a federal system, while ASEAN should evolve into a confederal system.

ASEAN and the Confederal System

Currently, ASEAN operates under a policy of "non-interference" in the internal affairs of its member states.

• Challenges: If ASEAN were to adopt a closer cooperation model like a confederal system (similar to the European Union), member states would need to relinquish a portion of their sovereign power.

• Potential: To strengthen regional economic and security cooperation, transitioning toward a "confederal" model—as you suggested—could enable ASEAN to become a powerful and unified entity on the global stage.

"ဖယ်ဒရယ်စနစ် နှင့် ကွန်ဖယ်ဒရယ်စနစ်"

"ဖယ်ဒရယ်စနစ် နှင့် ကွန်ဖယ်ဒရယ်စနစ်"

ဖယ်ဒရယ်စနစ် (Federal System)
============
ဖယ်ဒရယ်စနစ်တွင် အာဏာကို ဗဟိုအစိုးရ (Federal Government) နှင့် ပြည်နယ်အစိုးရများ (State/Regional Governments) အကြား ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ခွဲဝေကျင့်သုံးသည်။
အာဏာခွဲဝေမှု: ကာကွယ်ရေး၊ နိုင်ငံခြားရေးနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ အာဏာများကို ဗဟိုက ကိုင်တွယ်ပြီး ကျန်ရှိသော ပြည်တွင်းရေးရာကိစ္စများကို ပြည်နယ်များက ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရရှိသည်။
ပြည်သူများအပေါ် သက်ရောက်မှု: ပြည်သူများသည် ဗဟိုအစိုးရနှင့် ပြည်နယ်အစိုးရ နှစ်ရပ်စလုံး၏ ဥပဒေများအောက်တွင် တိုက်ရိုက်နေထိုင်ရသည်။
ခိုင်မာမှု: ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက ဗဟိုအစိုးရအား ပြည်နယ်များထက် ပိုမိုမြင့်မားသည့် အာဏာကို ပေးအပ်ထားလေ့ရှိပြီး ပြည်နယ်များအနေဖြင့် ဖယ်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်ခွင့်မရှိပါ။
ဥပမာ: အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (USA)၊ ဂျာမနီ၊ သြစတြေးလျ။
ကွန်ဖယ်ဒရယ်စနစ် (Confederal System)
===============
ကွန်ဖယ်ဒရယ်စနစ်တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံငယ်များ (သို့မဟုတ် ပြည်နယ်များ) သည် ဘုံရည်မှန်းချက်တစ်ခု (ဥပမာ- ကာကွယ်ရေး၊ စီးပွားရေး) အတွက် စုပေါင်းထားသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။
အာဏာခွဲဝေမှု: အဓိကအာဏာသည် ပြည်နယ်များ (သို့မဟုတ်) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများတွင်သာ ရှိသည်။ ဗဟိုအစိုးရ (Confederation) သည် အဖွဲ့ဝင်များပေးအပ်သော အာဏာကိုသာ ကျင့်သုံးခွင့်ရှိသည်။
ပြည်သူများအပေါ် သက်ရောက်မှု: ဗဟိုအဖွဲ့အစည်းသည် ပြည်သူများအပေါ် တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခွင့် မရှိပါ။ ပြည်သူများသည် မိမိတို့၏ ပြည်နယ်အစိုးရကိုသာ တိုက်ရိုက်အလေးထားရသည်။
ခိုင်မာမှု: အဖွဲ့ဝင်များသည် လိုအပ်ပါက အဆိုပါအဖွဲ့အစည်းမှ ခွဲထွက်နိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ဗဟိုအာဏာသည် အားနည်းတတ်ပြီး ပြဿနာများကို ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းရသည်က များသည်။
ဥပမာ: ရှေးယခင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (၁၇၇၆-၁၇၈၉)၊ လက်ရှိတွင် ဤစနစ်အတိုင်း ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံဟူ၍ သီးသန့်မရှိတော့ဘဲ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများက ဤသဘောတရားနှင့် အနီးစပ်ဆုံး တူညီသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ဖယ်ဒရယ်စနစ် ထူထောင်သင့်ပြီး Asean သည် ကွန်ဖယ်ဒရယ်စနစ် အဆင့်ဖြစ်လာသင့်သည်။
ASEAN နှင့် ကွန်ဖယ်ဒရယ်စနစ်
=============
ASEAN သည် လက်ရှိတွင် "အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်မစွက်ဖက်ခြင်း" (Non-interference) ဆိုသည့် မူဝါဒဖြင့် ရပ်တည်နေသည်။
စိန်ခေါ်မှု: အကယ်၍ ASEAN သည် ကွန်ဖယ်ဒရယ်စနစ်ကဲ့သို့ ပိုမိုနီးကပ်သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမျိုး (ဥပမာ- ဥရောပသမဂ္ဂကဲ့သို့) လုပ်ဆောင်မည်ဆိုပါက အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို အနည်းငယ် လျှော့ချပေးရန် လိုအပ်လာပါလိမ့်မည်။
အလားအလာ: ဒေသတွင်း စီးပွားရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုခိုင်မာစေရန်အတွက် သင်ပြောသလို "ကွန်ဖယ်ဒရယ်" ပုံစံမျိုးသို့ ကူးပြောင်းခြင်းသည် ကမ္ဘာ့စင်မြင့်ပေါ်တွင် အင်အားကြီးမားသော အစုအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်လာစေနိုင်ပါသည်။

Justice

 Definitions of Justice

Justice is the lifeblood of society. Philosophically, justice is based on "righteousness" and "goodness." In Aristotle's view, justice is "harmony," but modern interpretations have deepened to mean "recognizing the diverse needs of everyone." Justice is not just a rule in a book, but rather respecting the dignity of every individual and fairly distributing rights.

Seven Perspectives to Examine Justice To fully understand justice, one should examine it through the following seven integrated perspectives:

1. Philosophical: Based on everyone's dignity and fundamental rights.

2. Sociological: Correcting inequities among different social strata.

3. Political: Looking at how power and rights are distributed fairly.

4. Legal: Aiming for equality before the law and restitution.

5. Religious: Resolving issues through compassion, love, and empathy.

6. Economic: Effectively providing resources to those who need them most.

7. Systemic: Building long-term justice by removing the root causes of problems.

First Example: Three children and the fence at a soccer match When three children of different heights watch a soccer match, giving everyone the same bench is merely "equality," while providing benches based on each individual's height is "equity." Examining this through the seven perspectives:

• Philosophical: Recognizing individual needs so that everyone can see equally.

• Sociological: Solving inherent differences through support.

• Political: Defining it as a policy that must provide support to ensure rights are gained.

• Legal: Looking at the essence of the result rather than just the rules.

• Religious: The tall person empathizing with the shorter one.

• Economic: Shifting resources (the benches) to where they are most useful.

• Systemic: Creating an opening in the fence so that no further benches are needed.

Second Example: Sexual assault and restorative justice In a case of sexual assault, sentencing someone to three years in prison is not sufficient for justice. In addition to "punitive" measures, "restorative" justice must also be included.

• Philosophical: Restoring and recognizing the survivor's human dignity.

• Sociological: Eliminating the culture of victim-blaming and ensuring the community accepts them back.

• Political: Establishing special laws and policies that protect survivors.

• Legal: In addition to punishing the perpetrator, ordering restitution and medical expenses for the survivor.

• Religious: Supporting the survivor’s healing from trauma and spiritual peace.

• Economic: Providing government-funded support for the survivor's education and future.

• Systemic: Correcting the root causes (misconceptions) that lead to violence through the educational system.

Justice does not end with mere punishment. It must stand on two legs: meeting the needs of individuals and reforming unjust systems to ensure true justice emerges.

In my view, there is no absolute, fixed truth when it comes to justice.

တရားမျှတမှု

တရားမျှတမှု

တရားမျှတမှု၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ
တရားမျှတမှု (Justice) ဆိုသည်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အသက်သွေးကြောဖြစ်သည်။ ဒဿနိကဗေဒအရ တရားမျှတမှုဆိုသည်မှာ "မှန်ကန်မှု" (Righteousness) နှင့် "ကောင်းမြတ်မှု" (Goodness) ကို အခြေခံသည်။
အရစ္စတိုတယ်၏ အယူအဆတွင် တရားမျှတမှုသည် "Harmony သဟဇာတဖြစ်ခြင် ဖြစ်သော်လည်း၊ ခေတ်သစ် အယူအဆများတွင်မူ "လူတိုင်း၏ မတူညီသော လိုအပ်ချက်များကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း" ဟူ၍ ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာသည်။
တရားမျှတမှုသည် စာအုပ်ထဲက စည်းမျဉ်းတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ လူသားတစ်ဦးချင်းစီ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို လေးစားခြင်းနှင့် အခွင့်အရေးများကို မျှတစွာခွဲဝေခြင်း ဖြစ်သည်။
တရားမျှတမှုကို ကြည့်သင့်သည့် ရှုထောင့် (၇) ခု
တရားမျှတမှုကို အပြည့်အဝ နားလည်ရန် အောက်ပါရှုထောင့် (၇) ခုကို ပေါင်းစပ်ကြည့်ရှုသင့်သည်။
၁။ ဒဿနိကဗေဒ (Philosophical): လူတိုင်း၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အခြေခံအခွင့်အရေးအပေါ် အခြေခံသည်။
၂။ လူမှုရေးသိပ္ပံ (Sociological): လူမှုအလွှာကွဲပြားမှုများအကြား မညီမျှမှုများကို ပြုပြင်ခြင်းဖြစ်သည်။
၃။ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ (Political): အာဏာနှင့် အခွင့်အရေးကို မည်သို့မျှတစွာ ခွဲဝေပေးသည်ကို ကြည့်သည်။
၄။ ဥပဒေရေးရာ (Legal): ဥပဒေရှေ့မှောက်တွင် တန်းတူညီမျှရှိရေးနှင့် ကုစားရေးကို ဦးတည်သည်။
၅။ ဘာသာရေး (Religious): ကရုဏာ၊ မေတ္တာနှင့် ကိုယ်ချင်းစာတရားတို့ဖြင့် ဖြေရှင်းသည်။
၆။ စီးပွားရေး (Economic): အရင်းအမြစ်များကို အလိုအပ်ဆုံးသူထံ ထိရောက်စွာ ပေးအပ်ခြင်းဖြစ်သည်။
၇။ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ (Systemic): ပြဿနာ၏ အရင်းအမြစ်ကို ဖယ်ရှားပြီး ရေရှည်တရားမျှတမှုကို တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ပထမဥပမာ - ကလေး (၃) ယောက်နှင့် ခြံစည်းရိုးကျော် ဘောလုံးပွဲ
ကလေး (၃) ယောက် အရပ်အမြင့်မတူဘဲ ဘောလုံးပွဲကြည့်ရာတွင် အားလုံးကို တူညီသောခုံပေးခြင်းသည် ညီမျှခြင်း (Equality) သာဖြစ်ပြီး၊ တစ်ဦးချင်း၏ အရပ်အမြင့်အလိုက် ခုံကို လိုအပ်သလို ဖြည့်ပေးခြင်းသည် တရားမျှတခြင်း (Equity) ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရှုထောင့် (၇) ခုဖြင့် ကြည့်လျှင် -
ဒဿနိက: လူတိုင်း အတူတူမြင်ရစေရန် လိုအပ်ချက်ကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း။
လူမှုရေး: မွေးရာပါ ကွာခြားမှုကို ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ဖြေရှင်းပေးခြင်း။
နိုင်ငံရေး: အခွင့်အရေးရစေရန် ပံ့ပိုးပေးရမည့် မူဝါဒအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း။
ဥပဒေ: စည်းမျဉ်းအတိုင်းမဟုတ်ဘဲ ရလဒ်အနှစ်သာရကို ကြည့်ခြင်း။
ဘာသာရေး: အရပ်မြင့်သူက ပုသူအား ကိုယ်ချင်းစာခြင်း။
စီးပွားရေး: အရင်းအမြစ် (ခုံ) ကို အကျိုးအရှိဆုံးနေရာသို့ ရွှေ့ပေးခြင်း။
ဖွဲ့စည်းပုံ: ခြံစည်းရိုးကို ဖောက်ပေးခြင်းဖြင့် နောက်ထပ်ခုံထုတ်စရာမလိုအောင် လုပ်ပေးခြင်း။
ဒုတိယဥပမာ - မဒိန်းမှုနှင့် ကုစားခြင်းဆိုင်ရာ တရားမျှတမှု
မဒိန်းမှုတစ်ခုတွင် ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ် ချမှတ်ရုံဖြင့် တရားမျှတမှု မပြည့်စုံပါ။ အပြစ်ပေးခြင်း (Punitive) အပြင် ကုစားခြင်း (Restorative) ပါ ပါဝင်ရမည်။
ဒဿနိက: နစ်နာသူ၏ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်အသိအမှတ်ပြုခြင်း။
လူမှုရေး: နစ်နာသူကို အပြစ်တင်သည့် ယဉ်ကျေးမှုကို ဖယ်ရှားပြီး ပတ်ဝန်းကျင်မှ ပြန်လည်လက်ခံခြင်း။
နိုင်ငံရေး: နစ်နာသူကို ကာကွယ်ပေးသည့် အထူးဥပဒေနှင့် မူဝါဒများ ချမှတ်ခြင်း။
ဥပဒေ: ကျူးလွန်သူကို ပြစ်ဒဏ်ချသလို နစ်နာသူအတွက် နစ်နာကြေးနှင့် ကုသစရိတ်ပေးစေရန် စီရင်ခြင်း။
ဘာသာရေး: နစ်နာသူ၏ စိတ်ဒဏ်ရာကို ကုစားပေးပြီး ဝိညာဉ်ရေးရာ ငြိမ်းချမ်းမှုရအောင် ပံ့ပိုးခြင်း။
စီးပွားရေး: နစ်နာသူ၏ ပညာရေးနှင့် အနာဂတ်အတွက် အစိုးရမှ ရန်ပုံငွေဖြင့် ပံ့ပိုးပေးခြင်း။
ဖွဲ့စည်းပုံ: အကြမ်းဖက်မှု ဖြစ်စေသည့် အရင်းအမြစ် (အယူအဆလွဲများ) ကို ပညာရေးစနစ်ဖြင့် အမြစ်မှ ပြုပြင်ခြင်း။
တရားမျှတမှုသည် ပြစ်ဒဏ်တစ်ခုတည်းဖြင့် မပြီးဆုံးပါ။ ၎င်းသည် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးခြင်းနှင့် မမျှတသော စနစ်များကို ပြုပြင်ခြင်းဟူသော ခြေထောက်နှစ်ချောင်းဖြင့် ရပ်တည်မှသာ စစ်မှန်သော တရားမျှတမှု ပေါ်ပေါက်လာမည် ဖြစ်သည်။
ကျွန်တော့အမြင်ကတော့ တရားမျှတမှုအတွက် တရားသေအမှန်တရားမရှိပါဘူး ။