"Spoken out of affection and good intent." Turning 18 and Life in America

 "Spoken out of affection and good intent."

Turning 18 and Life in America

Under American culture and legal systems, the moment a person turns 18, they officially transition out of childhood and become a legal "adult." However, within certain Asian immigrant communities, this concept is often misinterpreted through a superficial lens of the "American style," leading some young adults to neglect their duties and sense of gratitude toward their parents.

It is a common misconception to believe that turning 18 instantly grants a license for absolute freedom, where one can disregard parental guidance and do entirely as they please.

In reality, truly coming of age means embracing both freedom and responsibility simultaneously.

Especially when a family faces financial hardships, a young adult should look beyond their own individual life and share the responsibility of supporting the family's well-being. In such situations, stepping up to work and helping sustain the household is far more practical, meaningful, and indicative of true maturity than chasing an idealized fantasy of independence.

One might wonder: What would happen if, under such difficult circumstances, parents decided to adopt the American style completely and responded with, "If you want to live the American style, then pull your own weight and stand on your own two feet"?

If young adults had to independently cover their own rent, utilities, food, and college tuition while trying to live freely, that "freedom" would sound simple in theory, but become an intensely challenging reality.

"Mutual love and care are deeply vital."

The true essence of coming of age the American way is rooted in self-reliance and personal accountability. While the law ends a parent's legal custody at 18 and grants full rights to vote and make independent decisions, it is never a license to dismiss or abandon one's parents.

American youth are raised from an early age to take personal ownership of their actions.

Furthermore, people should not harbor the one-sided assumption that Western society simply discards parents or abandons them to nursing homes as they age.

In truth, American society deeply values parental respect, affection, and the care of grandparents. Placing elderly parents in assisted living facilities often stems from practical circumstances, specific health requirements, or the family's immediate living conditions rather than neglect.

In fact, many American households are multi-generational, housing fathers, mothers, grandparents, and children all under one roof. Especially in communities with strong family bonds, parents and adult children continue to live together, mutually supporting and caring for one another.

On the other hand, if a young adult cannot yet stand on their own two feet and continues to live under their parents' roof relying on financial support, they must respect household rules.

Demanding absolute, unchecked freedom while living off your parents simply doesn't make sense. If you truly want genuine independence, you must prove it by earning your own living and establishing a separate life.

Therefore, it creates an imbalance to expect the warmth and mutual dependency of Asian family traditions while selectively pulling out the "American style" of freedom only when it suits your convenience. When navigating between two cultures, we must look beyond superficial behaviors and truly grasp their core values.

Some parents also fall into contradictory patterns—trying to rule with an iron fist, acting "American" when convenient, yet criticizing harshly with traditional double standards. These toxic dynamics definitely need to change as well.

Ultimately, coming of age the American way is not just about reaching a specific number; it is a lifestyle built on taking charge of one's life, taking responsibility, and mutually respecting each other's personal space and choices.

Therefore, caught between two cultures, it is vital not to cherry-pick superficial freedoms, but to deeply understand the true foundation of accountability, responsibility, and genuine family values.

With respect for the youth,

Aung Myo Lwin (Agga)

ချစ်လိုပြောတယ်မှတ်ပါ။ ( ၁၈ နှစ်ပြည့် အမေရိကန်ဘဝ )

ချစ်လိုပြောတယ်မှတ်ပါ။
( ၁၈ နှစ်ပြည့် အမေရိကန်ဘဝ )

အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဥပဒေစနစ်အရ လူတစ်ဦးသည် အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်သည်နှင့် ကလေးဘဝမှ ကျွတ်လွတ်ကာ “အရွယ်ရောက်ပြီးသူ” အဖြစ်သို့ တရားဝင် ကူးပြောင်းရောက်ရှိသွားသည်။ သို့သော် ဤအချက်ကို အချို့သော အာရှအသိုင်းအဝိုင်းများတွင် အမေရိကန်စတိုင်ဟုဆိုကာ အပေါ်ယံသာ ယူဆပြီး မိဘအပေါ် တာဝန်ယူမှုနှင့် ကျေးဇူးတရားကို မေ့လျော့တတ်သည့် အခြေအနေများလည်း တွေ့ရတတ်သည်။
အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်သည်နှင့် “ငါ့သဘော၊ ငါ့စိတ်ကြိုက် လွတ်လပ်ခွင့်ရှိပြီ” ဟုယူဆကာ မိဘ၏ အုပ်ထိန်းမှုကို မလိုအပ်တော့သလို သဘောထားပြီး မိမိစိတ်ကြိုက် လျှောက်လုပ်တတ်ကြခြင်းမှာ မကြာခဏ မြင်တွေ့ရသော အလွဲသဘောတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမှန်တကယ်တွင် အရွယ်ရောက်ခြင်းဆိုသည်မှာ လွတ်လပ်ခွင့်သာမက တာဝန်ယူမှုကိုပါ တစ်ပြိုင်နက်တည်း လက်ခံခြင်း ဖြစ်ရမည်။
အထူးသဖြင့် မိသားစု၏ စားဝတ်နေရေး ကြပ်တည်းနေသည့်အခါတွင် အရွယ်ရောက်လာသူတစ်ဦးအနေဖြင့် ကိုယ့်ဘဝအတွက်သာ မဟုတ်ဘဲ မိသားစု၏ဘဝအတွက်ပါ တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ တာဝန်ယူရမည့် အတွေးအမြင် ရှိရမည်။
ထိုသို့သော အခြေအနေတွင် မိမိလည်း အလုပ်လုပ်ကာ မိသားစုကို ကူညီထောက်ပံ့ခြင်းသည် စိတ်ကူးယဉ်လွတ်လပ်ခွင့်ထက် ပို၍ လက်တွေ့ကျပြီး ပို၍ တန်ဖိုးရှိသော အရွယ်ရောက်ခြင်း၏ လက္ခဏာပင် ဖြစ်သည်။
အချို့သောအခြေအနေဆိုးများ၌ မိဘများဘက်မှလည်း “မင်းတို့က အမေရိကန်စတိုင်နဲ့ နေချင်တယ်ဆိုရင်တော့ အမေရိကန်စတိုင်အတိုင်း ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်ကြ” ဟု ပြန်လည်သဘောထားလျှင် မည်သို့ဖြစ်မည်နည်းဟု စဉ်းစားစရာရှိလာသည်။
အိမ်ခွန်၊ ရေခွန်၊ မီးခွန်၊ အစားအသောက်စရိပ်နှင့် ကျောင်းစရိပ်များကို ကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူကာ လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်ကြရမည်ဆိုပါက ထိုလွတ်လပ်ခွင့်သည် စကားလုံးအဆင့်တွင် လွယ်ကူသော်လည်း လက်တွေ့တွင် အလွန်လေးနက်သော စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာမည်။
"အပြန်အလှန် မေတ္တာတရား သိပ်အရေးကြီးပါတယ်"
အမှန်စင်စစ်တွင် အမေရိကန်စတိုင် အရွယ်ရောက်ခြင်း၏ အနှစ်သာရမှာ ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်နိုင်စွမ်းတို့ကို အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပဒေအရ အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်သည်နှင့် မိဘတို့၏ တရားဝင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခွင့်သည် အဆုံးသတ်သွားပြီး ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်နှင့် မဲပေးခွင့်တို့ ရရှိလာသော်လည်း၊ ၎င်းသည် မိဘကို ပစ်ပယ်ရန် သို့မဟုတ် တာဝန်မဲ့ရန် လိုင်စင်ရသွားခြင်း မဟုတ်ပေ။
အမေရိကန်လူငယ်များသည် ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် မိမိတို့၏ လုပ်ရပ်များအတွက် ကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူတတ်ရန် လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ခံရသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ထို့အပြင် အနောက်တိုင်းလူမှုဘဝနှင့် ပတ်သက်၍ လူအများ ထင်သလို အမေရိကန်တွင် မိဘများကို လျစ်လျူရှုခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ကြီးလာသည်နှင့် လူအိုရုံသို့ ပစ်ပယ်ပို့ဆောင်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု တစ်ဖက်သတ် မမြင်သင့်ပေ။
တကယ်တမ်းတွင် အမေရိကန်လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း၌လည်း မိဘတန်ဖိုးထားမှု၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၊ အဖိုးအဖွားများကို ရိုသေပြုစုစောင့်ရှောက်မှုတို့ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ မိဘများကို သက်ကြီးစောင့်ရှောက်ရေးဌာနများတွင် ထားရှိရခြင်းသည်လည်း အခြေအနေအမျိုးမျိုး၊ ကျန်းမာရေးလိုအပ်ချက်များ သို့မဟုတ် မိသားစု၏ လက်ရှိဘဝအခြေအနေများကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။
အချို့သော မိသားစုများတွင်မူ အဖေ၊ အမေ၊ အဖိုးအဖွားနှင့် သားသမီးမြေးမြစ်များ အတူတကွ စုပေါင်းနေထိုင်ကြသည့် မိသားစုကြီးများလည်း အများအပြား ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် မိသားစုအတွင်း ချစ်ခင်ရင်းနှီးမှုကောင်းမွန်သည့် အသိုင်းအဝိုင်းများတွင် မိဘနှင့် သားသမီးတို့သည် အပြန်အလှန် စောင့်ရှောက်ထောက်ပံ့ကာ အတူနေထိုင်ကြဆဲ ဖြစ်သည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း မိမိခြေထောက်ပေါ် မိမိရပ်တည်နိုင်ခြင်း မရှိသေးဘဲ မိဘအိမ်အောက်တွင် ဆက်လက်နေထိုင်ကာ မိဘ၏ ဘဏ္ဍာရေးအထောက်အပံ့ကို မှီခိုနေဆဲဖြစ်ပါက မိဘ၏ အိမ်တွင်းစည်းကမ်းများကို လိုက်နာရမည်သာ ဖြစ်သည်။
မိဘအိမ်တွင် နေထိုင်နေစဉ် “ငါ့သဘော၊ ငါ့စိတ်ကြိုက်” ဟူသော အပြည့်အဝ လွတ်လပ်ခွင့်ကို တောင်းဆိုခြင်းမှာ သဘာဝမကျပေ။ စစ်မှန်သော လွတ်လပ်ခွင့်ကို လိုချင်ပါက ကိုယ်ပိုင်ဝင်ငွေရှာဖွေခြင်းနှင့် သီးခြားရပ်တည်ခြင်းတို့ဖြင့် သက်သေပြရမည် ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်ရာ အာရှယဉ်ကျေးမှု၏ မိသားစုနွေးထွေးမှုနှင့် အပြန်အလှန်မှီခိုအားထားမှုကို တစ်ဖက်က လိုချင်ပြီး၊ အခါအခွင့်သင့်မှ အမေရိကန်စတိုင် လွတ်လပ်ခွင့်ကို ထုတ်သုံးမည်ဆိုပါက လက်တွေ့တွင် ဟန်ချက်မညီ ဖြစ်သွားမည်သာ ဖြစ်သည်။ ယဉ်ကျေးမှုနှစ်ခုကြား ရပ်တည်နေရာမှ အပေါ်ယံပုံစံများကိုသာ မကူးယူဘဲ အဓိကအနှစ်သာရကို နားလည်ရန် လိုအပ်သည်။
အချို့မိဘများလဲ " ကုလားလိုအုပ်ချုပ်၊ အမေရိကန်စတိုင်လုပ်၊ မြန်မာလို သောက်သင်းပြော "
အဲဒီလူမှုဘဝတွေကိုလဲ ပြင်သင့်သည်။
အမေရိကန်စတိုင် အရွယ်ရောက်ခြင်းဆိုသည်မှာ အသက်အရွယ်တစ်ခု ရောက်ခြင်းသက်သက်မဟုတ်ဘဲ ကိုယ်ပိုင်ဘဝကို တာဝန်ယူတည်ဆောက်ခြင်း၊ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး၏ ကိုယ်ပိုင်နေရာနှင့် ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ကို အပြန်အလှန်လေးစားခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်ထားသည့် လူနေမှုစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ယဉ်ကျေးမှုနှစ်ရပ်ကြား ဟိုမရောက် ဒီမရောက်ဖြစ်နေသည့်အခါ အပေါ်ယံလွတ်လပ်ခွင့်ကိုသာ မကူးယူဘဲ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုနှင့် မိသားစုတန်ဖိုးများကို အခြေခံမှန်ကန်စွာ နားလည်သဘောပေါက်ရန် အထူးအရေးကြီးပေသည်။
English Version https://www.facebook.com/john.agga.us/posts/pfbid02duM5dERENh6394zjKqazG1cY48x2kJd6vmY5XdNF7XYjx27bp7RXtJDfUQbyaj2pl
လူငယ်များအား လေးစားစွာဖြင့် , အောင်မျိုးလွင် ( အဂ္ဂ )

 

ကျွန်တော်သိသော အော်တီဇင်

အော်တီဇင် ပုံစံမတူသူများသည် ကလေး ၁၀၀ တွင် ၁ ယောက်ထက် ပိုသောနှုန်းဖြင့် ပါဝင်တတ်ကြပါသည်။ ယနေ့ UK နိုင်ငံတွင် အော်တီဇင်ရှိသူ ၇ သိန်းခန့်ရှိသလို၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း အော်တီဇင်မှန်း အသိအမှတ်မပြုမိဘဲ ကြီးပြင်းလာခဲ့ကြသည့် ကလေးနှင့် လူကြီးများစွာ ရှိနေပါသည်။ ထူးခြားမှု သိသာလွန်းသည့် ကလေးများကိုသာ သတိပြုမိပြီး အော်တီဇင်ဟု အသိအမှတ်ပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသည့် သိပ္ပံပညာရှင်နှင့် အနုပညာရှင်အများစုသည် အော်တီဇင်ရှိသူများ ဖြစ်နေတတ်ကြပြီး ငယ်ရွယ်စဉ် သင်ယူရခက်ခဲခြင်း၊ ထူးခြားသည့် အပြုအမူများရှိခြင်း၊ သူများတွေးသည့် ပုံစံနှင့် မတူဘဲ တွေးငေးနေတတ်ခြင်း၊ တစ်ယောက်တည်းနေခြင်း နှင့် လူမှုရေး၊ အိမ်ထောင်ရေး မတည်ငြိမ်ခြင်းများ ဖြစ်လေ့ရှိကြသည်။

အော်တီဇင် ဆိုတာ ၁၁၀ ဗို့ (110 V) လျှပ်စစ်ပစ္စည်းနဲ့ တူပါတယ်။ တန်းသုံးလို့မရပါဘူး။ ၁၁၀ ဗို့ အဒက်တာ (110 Adapter) ခံသုံးလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ အရည်အသွေးကောင်းတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုအနေနဲ့ အသုံးပြုလို့ ရသွားပါတယ်။ မဟုတ်ဘဲ တိုက်ရိုက်တပ်လိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ ပစ္စည်းပျက်စီးသွားမှာပေါ့။ အဲ့ဒီလိုပါပဲ။ ဒါကြောင့် အော်တီဇင်ကလေးတွေဟာ ငယ်စဉ်အရွယ်ကတည်းက သင်ကြားပြုစုပျိုးထောင်မှုအပိုင်းမှာ အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ သူက ဘယ်လို ဗို့အားမျိုးလိုအပ်လဲဆိုတာကို မသိသေးတော့ စမ်းကြည့်ရသလို ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်လည်း မတူပြန်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့နဲ့ ပုံစံမတူတော့ စိတ်ပူရတတ်ပေမယ့် သူ့ဗို့အားလို့ခေါ်တဲ့ သူ့ရဲ့ သီးခြားလေ့လာသင်ယူပုံကို သိသွားပြီဆိုရင်တော့ အရမ်းသင်လို့ လွယ်ကူသွားပြီး သူမတူအောင် ထူးချွန်တတ်ပါတယ်။

အချို့က အော်တီဇင်ဆိုလျှင် ပန်းချီထူးချွန်တယ်လို့ အလွယ်မှတ်ကြပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်။ အခြေခံအားဖြင့် ဘာသာစကားသင်ယူရာမှာ သာမန်လူတွေလို ပတ်ဝန်းကျင်ကို လေ့လာတတ်မြောက်ခြင်း မရှိတဲ့အတွက် သူတစ်ပါးကလေးတွေကို သင်ပေးသလို သင်ပေးလို့ မရပါဘူး။ သူတို့ကို သင်ပေးရမည့်ပုံစံကို ကိုယ်ကမသိရင် သူတို့ဟာ သင်ကြားမှုမရရှိသလို ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။

ထိုအခါမျိုးတွင် ကလေးအများစုသည် စကားမပြောနိုင်ဘဲ ကိုယ်ပိုင်ပုံစံများ ရှိတတ်ကြသည်။ စကားမပြောရတော့ အလွယ်တကူရနိုင်သော စက္ကူ၊ ခဲတံ၊ ရောင်စုံတံလေးတွေနဲ့ အချိန်ပေး ကစားလေ့ရှိတဲ့အတွက် ပန်းချီဆွဲတော်တယ်လို့ အထင်ရောက်ကုန်ကြတာပါ။

ပန်းချီမှ မဟုတ်ပါဘူး။ Video Editing (ဗီဒီယို တည်းဖြတ်ခြင်း) အရမ်းကောင်းတာ၊ Camera ရိုက်ကူးရေးမှာ အစွမ်းထက်တာ၊ Script (ဇာတ်ညွှန်း) ရေးတဲ့နေရာမှာ အရမ်းကောင်းတဲ့ အော်တီဇင်ရှိသူတွေ ရှိပါတယ်။ ဒီလိုပါပဲ AI Programmer (အေအိုင် ပရိုဂရမ်မာ)၊ Machine Learning (စက်သင်ယူမှု) ပိုင်းတွေမှာ လူတွေထက် သာလွန်နေတာတွေ ရှိပါတယ်။ အရေးအကြီးဆုံးက သူတို့ရဲ့ လေ့လာသင်ယူတဲ့ပုံစံကို ကိုယ်က အရင်ဆုံး လေ့လာလိုက်လျောကြည့်ရတတ်ပါတယ်။

ဘောလုံးဆိုပါတော့၊ ကစားလို့ရတယ်လို့ သူတို့တန်းမမြင်ပါဘူး။ ဘောလုံးကို လေထုပ်ပြီး အစကနေ လေသွင်းကာ လုံးအောင်လုပ်ပြလိုက်ပြီးမှ ဒါဘောလုံး ဆော့လို့ရတယ်လို့ ပြောပြမှ သူစဉ်စားတာရပ်ပြီး ဆော့မှာပါ။ မဟုတ်ရင် သူက “ဒါကြီး ဘာလို့ လုံးနေတာလဲ” လို့ စဉ်စားနေတာကို ကိုယ်ကမသိတော့ ... အော်တီဇင်ဆိုတာ စိတ်ဖောက်ပြန်နေတယ်လို့ ထင်ကုန်တာပါ။

အမှန်က သူတို့က ဆော့ဆိုတိုင်း ဆော့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဆံပင်ညှပ်တဲ့ စက်နဲ့လည်း ဆံပင်ကို တန်းအညှပ်ခံမှာ မဟုတ်ဘဲ အော်ဟစ်ငိုယိုတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သူတို့က ဒါက ဘာလဲမသိဘူး။ မသိလို့ ငြိမ်မခံပြန်ဘူး။ ဒီတော့ ကိုယ်က ကိုယ့်ဆံပင်ကို ညှပ်ပြရပါတယ်။ “ဆံပင်တွေ တိုသွားတာ တွေ့လား၊ လာ မင်းကို ညှပ်ပေးမယ်” ဆိုရင် သူတို့နားလည် လက်ခံလာတတ်ပါတယ်။

ဖုံစုပ်စက်အသံကြားလျှင် ပြေးတဲ့ကလေးလည်း ရှိပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ စက်ရဲ့ ပိုက်ကို တပ်ပြ၊ ဖြုတ်ပြ၊ အစိတ်အပိုင်းတွေ တပ်ပြ၊ ခလုတ်ကို သူ့လက်နဲ့ ဖိဖွင့်ကြည့်ခိုင်းတာမျိုး လုပ်ပေးရပါတယ်။ အစပိုင်းမှာ ခလုတ်ဖွင့်ပြီး ပြေးသွားတတ်ပေမဲ့၊ နောက်ပိုင်းမှာတော့ သူကိုယ်တိုင် ဖုန်စုပ်တဲ့အလုပ်ကို လုပ်လာတတ်ပါတယ်။

အချို့သော အော်တီဇင်ရှိသူများသည် ကံကောင်းစွာဖြင့် မိမိကိုယ်တိုင် လေ့လာသင်ယူနိုင်သည့်စနစ် (Self-Learning System) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသွားတတ်ကြသည်။ ထိုသို့သောသူများသည် အင်မတန်ထူးချွန်ပြီး အပြောကောင်း၊ အဟောကောင်း၊ အတွေးအခေါ်ကောင်းသည့်အပြင်၊ အများနဲ့မတူ ထူးခြားသည့် အတွေးအမြင် အယူအဆသစ်များကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားတတ်ကြသည်။ သို့သော် မည်သို့ပင် ထူးချွန်စေကာမူ ၎င်းတို့သည် သာမန်လူများနှင့် မတူညီသည့် အပြုအမူ သို့မဟုတ် ချဉ်းကပ်မှုအချို့ ရှိနေသေးသည်ကို တွေ့ရလေ့ရှိဆဲပင် ဖြစ်သည်။

သမိုင်းဝင်နှင့် ခေတ်သစ်လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များအရ အော်တီဇင် (Autism) သို့မဟုတ် အက်စ်ပါဂျာ (Asperger’s) လက္ခဏာများ ရှိခဲ့နိုင်သည်ဟု ယူဆခံရသူများ၊ သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားသူများကို နယ်ပယ်အလိုက် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်ပါသည်။

၁။ ထင်ရှားသည့် သိပ္ပံပညာရှင်များ

ဤပုဂ္ဂိုလ်များမှာ သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများ သို့မဟုတ် ခေတ်သစ်သုံးသပ်ချက်များအရ အော်တီဇင်လက္ခဏာများနှင့် ကိုက်ညီနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းခံရသူများဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ထူးခြားသည့် အာရုံစူးစိုက်နိုင်စွမ်း၊ တစ်ကိုယ်တည်း လုပ်ဆောင်လိုစိတ်နှင့် မူကွဲတွေးခေါ်မှုပုံစံတို့ကြောင့် အထူးအာရုံစိုက်ခံရသူများ ဖြစ်ကြသည်။

အယ်လ်ဘတ် အိုင်းစတိုင်း (Albert Einstein) – ကမ္ဘာကျော် ရူပဗေဒပညာရှင်ဖြစ်ပြီး၊ ငယ်စဉ်က စကားပြောနောက်ကျမှု၊ လူမှုဆက်ဆံရေးတွင် အခက်အခဲများ၊ မိမိစိတ်ဝင်စားရာအပေါ် အလွန်အမင်း စူးစိုက်မှုတို့ကြောင့် အော်တီဇင်ဆန်သည့် လက္ခဏာများ ရှိနိုင်သည်ဟု အချို့ပညာရှင်များက သုံးသပ်ကြသည်။

ဆာ အိုက်ဇက် နယူတန် (Sir Isaac Newton) – သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒပညာရှင်ကြီးဖြစ်ပြီး၊ လူမှုဆက်ဆံရေးတွင် ကင်းကွာနေတတ်ခြင်း၊ မိမိသုတေသနနှင့် စမ်းသပ်မှုများအပေါ် အလွန်အမင်း စူးစိုက်နှစ်မြှုပ်တတ်ခြင်းတို့ကြောင့် အော်တီဇင်လက္ခဏာနှင့် ဆက်စပ်၍ သုံးသပ်ခံရသူဖြစ်သည်။

ချားလ်စ် ဒါဝင် (Charles Darwin) – ဇီဝဗေဒပညာရှင်ကြီးဖြစ်ပြီး၊ တိတ်ဆိတ်သီးသန့်နေလိုမှု၊ စာရေးသားခြင်းဖြင့် ဆက်သွယ်လိုမှုနှင့် သုတေသနအပေါ် နက်ရှိုင်းစွာ စွဲမြဲတတ်မှုတို့ကြောင့် ဆန်ခတ်သုံးသပ်ခံရသူဖြစ်သည်။

နီကိုလာ တက်စလာ (Nikola Tesla) – လျှပ်စစ်ပညာရှင်နှင့် တီထွင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ထူးခြားသည့် အလေ့အထများ၊ တိကျသေချာမှုကို အလွန်အရေးထားခြင်းနှင့် တစ်ကိုယ်တည်းနေလိုသည့် သဘောထားများကြောင့် အော်တီဇင်နှင့် ဆက်စပ်သုံးသပ်ခံရသူ ဖြစ်သည်။

ဗာနွန် စမစ် (Vernon Smith) – စမ်းသပ်ဘောဂဗေဒပညာရှင်နှင့် နိုဘယ်ဆုရှင်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်တိုင် အော်တီဇင်ရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားသူ ဖြစ်သည်။

၂။ ပန်းချီနှင့် အနုပညာရှင်များ

အနုပညာနယ်ပယ်တွင်လည်း အော်တီဇင်ရှိသူများ သို့မဟုတ် အော်တီဇင်နှင့် ဆက်စပ်သုံးသပ်ခံရသူများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ထူးခြားသည့် အမြင်အာရုံ၊ အသေးစိတ်ကို မှတ်သားနိုင်စွမ်းနှင့် ဖန်တီးနိုင်စွမ်းတို့က အထင်ကရ ဖြစ်စေခဲ့သည်။

မိုက်ကယ်အန်ဂျလို (Michelangelo) – ရီနေဆွန်းခေတ်၏ ထင်ရှားသည့် ပန်းချီနှင့် ပန်းပုပညာရှင်ကြီးဖြစ်ပြီး၊ အလုပ်အပေါ် အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်မှု၊ တစ်ကိုယ်တည်း ဖန်တီးလိုမှုနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေးခက်ခဲမှုတို့ကြောင့် အော်တီဇင်လက္ခဏာရှိနိုင်သည်ဟု ယူဆခံရသည်။

လီယိုနာဒို ဒါဗင်ချီ (Leonardo da Vinci) – ဘက်စုံထူးချွန်သော အနုပညာရှင်၊ သိပ္ပံဆိုင်ရာ စူးစမ်းလေ့လာသူနှင့် ဖန်တီးသူဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ အသေးစိတ်ကို အလွန်အာရုံစိုက်သည့် အတွေးအခေါ်ပုံစံကြောင့် အော်တီဇင်နှင့် ဆက်စပ်၍ သုံးသပ်ခံရသူဖြစ်သည်။

စတီဖင် ဝစ်လ်ရှိုင်းယား (Stephen Wiltshire) – ကမ္ဘာကျော် ဗြိတိသျှ ပန်းချီဆရာဖြစ်ပြီး၊ အော်တီဇင်ရှိသူတစ်ဦးအဖြစ် သေချာသိရှိထားသည်။ မြို့ပြရှုခင်းများကို တစ်ကြိမ်ကြည့်ရုံဖြင့် အသေးစိတ်တိကျစွာ ပြန်လည်ရေးဆွဲနိုင်သည့် စွမ်းရည်ကြောင့် ထင်ရှားသည်။

တင် ဘာတန် (Tim Burton) – ကမ္ဘာကျော် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် အနုပညာဖန်တီးသူဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ ထူးခြားသော ဖန်တီးမှုပုံစံနှင့် ပတ်သက်၍ အော်တီဇင်လက္ခဏာရှိနိုင်ကြောင်း အချို့ဆွေးနွေးမှုများ ရှိသော်လည်း၊ တရားဝင်အတည်ပြုထားသော ထုတ်ဖော်ချက်အဖြစ် မသတ်မှတ်သင့်ပါ။

၃။ ချမ်းသာအောင်မြင်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ

စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာလောကတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားသူအချို့ကလည်း မိမိတွင် Asperger’s သို့မဟုတ် autism spectrum နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အခြေအနေရှိကြောင်း ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားကြသည်။

အယ်လွန် မက်စ် (Elon Musk) – Tesla နှင့် SpaceX ကို ဦးဆောင်သူဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် Saturday Night Live အစီအစဉ်တွင် ကိုယ်တိုင် Asperger’s ရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ Asperger’s သည် autism spectrum ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ယနေ့ခေတ်တွင် သဘောတရားအရ တွက်ဆကြသည်။

ဘီလ် ဂိတ်စ် (Bill Gates) – Microsoft တည်ထောင်သူဖြစ်ပြီး၊ အော်တီဇင်ဆန်သည့် လက္ခဏာများရှိနိုင်သည်ဟု လူအများက ဆွေးနွေးကြသော်လည်း၊ ကိုယ်တိုင် တရားဝင် ထုတ်ဖော်ထားသော အတည်ပြုချက် မရှိပါ။

ဆာတိုရှီ တာဂျီရိ (Satoshi Tajiri) – Pokémon ကို ဖန်တီးသူဖြစ်ပြီး၊ ငယ်စဉ်ကတည်းက အင်းဆက်ပိုးမွှားများအပေါ် အလွန်စိတ်ဝင်စားမှု ရှိခဲ့သည့် အကြောင်းကြောင့် အခြားသူများက autism spectrum နှင့် ဆက်စပ်၍ ဆွေးနွေးကြသည်။

Extremism

 Extremism

Throughout world history, religious, racial, political, and economic extremism has served as a primary driver of conflict and violence. However, it is a mistake to assume that all extremists are simply unintelligent, psychologically struggling, or individuals who merely misunderstand their faith. For millennia, the generation, exploitation, and weaponization of extremist views have been systematic strategies orchestrated by politicians and economic interest groups.

In the modern era, religious extremism continues to be systematically stoked and leveraged as a tool to cement political power and advance nationalist agendas.

Extremist propaganda predominantly targets individuals who lack a grounded, systematic education in their own religious theology—those who are devout on the surface but possess only a superficial understanding of their faith. Because they fail to grasp the core spiritual essence and instead view the world through their own narrow biases, they easily abandon the fundamental teachings of peace and compassion, sliding effortlessly into an extremist lifestyle.

Furthermore, we must remain extremely vigilant of fraudulent extremists who adopt the guise of another faith solely to manufacture religious conflict. Even in the United States today, there are individuals posing as Christians while actively stoking anti-Islam sentiment.

Just as extremist narratives are sometimes manipulated for foreign political agendas, some Christians who faced marginalization back in Myanmar arrive in the U.S. and adopt a mindset reminiscent of the 969 movement, declaring, "We've arrived in a Christian country; America is a Christian nation, it's our country." It is difficult to entirely blame these individuals, however, when even current political figures pander to the masses by defying the First Amendment and aggressively proclaiming that America is fundamentally a Christian nation.

Historical conflicts—ranging from the Crusades to modern-day events such as Myanmar's 969 movement and the persecution of the Rohingya—stand as clear evidence of religion being exploited for political and ethnic ends. Moreover, arms manufacturers and drug cartels actively foster extremist views to protect their illicit profits and benefit from instability.

Major media corporations also cash in, amplifying extremist rhetoric because outrage drives engagement and advertising revenue. Consequently, radical views have become profitable commodities, dragging down the reputation of faith traditions that inherently teach peace.

Therefore, the real fight is not against religion itself, but against the extremist ideologies that exploit faith and the powerful interests behind them. By fostering a deep, systematic understanding of the true essence of peace and compassion inherent in spiritual traditions, we can protect people from falling into radicalization.

May readers draw upon the genuine values of their respective faiths and pass down a legacy of love to future generations. Let us ensure that our children never fall victim to the cynical game of being pitted against one another through manufactured religious hatred. May we discern right from wrong, champion core human values, and remain permanently vigilant against the hidden forces driving extremism to build a truly peaceful society together.

အစွန်းရောက်

အစွန်းရောက်

ကမ္ဘာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် ဘာသာရေး၊ လူမျိုးရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးအစွန်းရောက်အမြင်များသည် လူသားများအကြား ပဋိပက္ခများနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများ၏ အဓိကအကြောင်းရင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် အစွန်းရောက်တိုင်းသည် ဉာဏ်နည်းသူများ သို့မဟုတ် ဘာသာတရားကို မှားယွင်းကိုင်တွယ်သူများချည်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရန်ခက်ခဲပေသည်။ ၎င်းတို့ကို မွေးထုတ်အသုံးချခြင်းသည် နှစ်ထောင်ချီကာလကတည်းက နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်ရှာသူများ စနစ်တကျ ဖန်တီးထားသော နည်းဗျူဟာတစ်ရပ်သာ ဖြစ်သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း နိုင်ငံရေးအာဏာ ခိုင်မာစေရန်နှင့် လူမျိုးရေးအကျိုးအမြတ်အတွက် ဘာသာရေးအစွန်းရောက်များကို လက်နက်ကိရိယာသဖွယ် စနစ်တကျ အသုံးချနေသည်ကို တွေ့မြင်နေရဆဲဖြစ်သည်။

အစွန်းရောက်ဝါဒဖြန့်မှုများသည် ဘာသာတရားကို စနစ်တကျ လေ့လာထားခြင်းမရှိဘဲ အပေါ်ယံကိုင်းရှိုင်းနေသူများကို အဓိက ပစ်မှတ်ထားလေ့ရှိသည်။ ဘာသာတရား သီအိုရီပိုင်းဆိုင်ရာ အနှစ်သာရကို မသိရှိဘဲ အတ္တကိုယ်စီဖြင့် မိမိတို့၏ အမြင်ကိုသာ အမှန်တရားဟု ယူဆကြသောအခါ ဘာသာတရား၏ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် မေတ္တာတရားများကို မေ့လျော့ကာ အစွန်းရောက်ဘဝသို့ လွယ်ကူစွာ ကျဆင်းသွားကြတော့သည်။

ထို့အပြင် ဘာသာရေးပဋိပက္ခများ ဖန်တီးရာတွင် အခြားဘာသာတစ်ခု၏ အသွင်ကိုယူကာ ပြဿနာများကို တမင်ဖန်တီးပြသနေကြသော အစွန်းရောက် အယောင်ဆောင်များကိုလည်း အထူးသတိပြုရန် လိုအပ်ပေသည်။ ယနေ့ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင်ပင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဟန်ဆောင်ပြီး အစ္စလာမ်မုန်းတီးရေး လုပ်ဆောင်နေသူများစွာ ရှိသည်။

အစ္စရေးနိုင်ငံရေးအကျိုးအမြတ်အတွက် ထိုသို့အသုံးချနေခြင်းများရှိသလို၊ ဘုမသိဘမသိဖြင့် မြန်မာပြည်မှာ အနှိမ်ခံခဲ့ရသည့် ခရစ်ယာန်များသည် အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ရောက်လာသည့်အခါ ၉၆၉ ပုံစံမျိုးဖြင့် 'ငါတို့ ခရစ်ယာန်နိုင်ငံရောက်ပြီ၊ အမေရိကန်ဟာ ခရစ်ယာန်နိုင်ငံ၊ ငါတို့နိုင်ငံ' ဘာညာ ပြောဆိုနေကြသည်များ ရှိသည်။ ထိုသူများကို အပြစ်တင်ရန် ခက်လှပေသည်၊ အကြောင်းမှာ လက်ရှိအစိုးရသည်ပင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (First Amendment) ကို ဆန့်ကျင်ပြီး လူပိန်းကြိုက် 'အမေရိကန်နိုင်ငံဟာ ခရစ်ယာန်နိုင်ငံပါ' ဟု အော်ပြနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်းအရ ခရုဆစ်စစ်ပွဲများမှသည် ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၉၆၉ လှုပ်ရှားမှုနှင့် ရိုဟင်ဂျာအရေးအထိ ဖြစ်ရပ်များသည် ဘာသာရေးကို နိုင်ငံရေးနှင့် လူမျိုးရေးအတွက် အသုံးချခဲ့သည့် သက်သေများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လက်နက်ကုမ္ပဏီများနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်သည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များသည်လည်း ပဋိပက္ခများမှ အကျိုးအမြတ်ရယူရန်အတွက် အစွန်းရောက်အမြင်များကို အားပေးမွေးထုတ်ပေးလျက် ရှိကြသည်။

မီဒီယာကုမ္ပဏီကြီးများသည်လည်း အစွန်းရောက်အမြင်များကို ဖြန့်ဝေခြင်းဖြင့် ကြော်ငြာဝင်ငွေနှင့် အကျိုးအမြတ်များကို ရှာဖွေကြပြန်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဘာသာတရားကိုယ်တိုင်က ငြိမ်းချမ်းမှုကို သွန်သင်သော်လည်း အစွန်းရောက်အမြင်များ၏ အသုံးချခံဖြစ်ရခြင်းကြောင့် ဘာသာတရားပါ ပုံရိပ်ကျဆင်းရသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေရသည်။

ထို့ကြောင့် ဘာသာတရားကို တိုက်ခိုက်ရန်ထက် ဘာသာတရားကို အလွဲသုံးစားလုပ်နေသော အစွန်းရောက်အမြင်များနှင့် နောက်ကွယ်မှ အင်အားစုများကို တွန်းလှန်ရန် လိုအပ်သည်။ ဘာသာတရား၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် မေတ္တာတရားကို စနစ်တကျ နားလည်သဘောပေါက်စေခြင်းဖြင့် လူများကို အစွန်းရောက်ဘဝသို့ ကျရောက်ခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

စာဖတ်ပရိသတ်များအနေဖြင့် မိမိတို့ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၏ တန်ဖိုးများကို တူးဖော်ထုတ်ယူကာ နောင်လာမည့်မျိုးဆက်သစ်များ ဘာသာရေးခေါင်းစဉ်တပ်၍ အသုံးချခံရကာ မုန်းတီးသတ်ဖြတ်ရသည့်ဘဝသို့ မရောက်ရှိစေရန် သတိပြုကြရမည် ဖြစ်သည်။ အမှားအမှန်ကို ဆင်ခြင်ပိုင်းခြားနိုင်ကြပြီး အစွန်းရောက်အမြင်များ၏ နောက်ကွယ်မှ အကျိုးအမြတ်ရှာသူများကို သတိပြုလျက် ငြိမ်းချမ်းသော လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းကို အတူတကွ တည်ဆောက်ကြပါစို့။

ကွမ်းယာ ဋိကာ

ကွမ်းယာ ဋိကာ
--------------

တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများ၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင် ဧည့်ခံကျွေးမွေးတတ်သော ပါးစပ်အာသာပြေစရာ တစ်ရပ်အနေဖြင့် ကွမ်းယာသည် မိမိတို့သိုင်းဝိုင်းသမိုင်းကြောင်းတွင် အခိုင်အမာ နေရာယူခဲ့ပေသည်။
ကွမ်းရွက်၊ ထုံး၊ ရှားစေး၊ ကွမ်းသီးခြောက် ၊ ကွမ်းသီးစိမ်း ၊ ကွမ်းသီးပြုတ်၊ စမုံစပါး၊ ဖာလာ၊ နွယ်ချို၊ ဇဝက်သာ၊ ပျဉ်းတော်သိမ်၊ စမုံဖြူ၊ စမုံနက်၊ မကျည်းမှည့် သကြားလုံးမှုန့်၊ နှင်းဆီပွင့်ယို၊ ပျားရည်၊ အုံးသီး၊ ဂုန်ခါး၊ အုန်းသီးကြော်၊ မြေပဲဆံ၊ နွယ်ချို၊ သံပရာသီးစိတ်၊ ကာဒမင်၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဇီရာ၊ ဂျင်း၊ နံ့သာအမြစ်များ၊ ပန်းသစ်ဂျပိုး၊ လေးညှင်းပွင့်၊ ဖာလာ၊ သစ်ကြံပိုးခေါက်၊ ကွမ်းပေါင်းဆေး၊ ဆေးမဲ၊ ဇာဖရာန် တို့အပြင် အရပ်ဒေသနှင့် အသက်အရွယ်ပေါ်မူတည်၍ ဆေးရွက်ကြီး၊ ၉၂၊ ဆေးမွှေး ၊ ဘုရင်မ စသည်တို့ကို ထည့်သွင်းကာ ရွှေမှုံ၊ ငွေမှုံများကပ်၍ အလှဆင်ဝါး၊ ထွေးလေ့ရှိကြသည်။
ရှေးခေတ် မင်းစိုးရာဇာ ထီးသုံး၊ နန်းသုံး၊ နတ်ဆက်၊ ဦးရှင်ကြီးတင်၊ အုံးစွဲ၊ နတ်ကနားပွဲ၊ ကန်တော့ပွဲ၊ အလှူမင်္ဂလာပွဲ၊ သင်္ဂြိုဟ်ပွဲများ၊ အထက်လမ်း၊ အောက်လမ်း၊ နှစ်ကူး၊ ရေနွေးကြမ်းဝိုင်း၊ ဘောလုံးပွဲ၊ ဖဲဝိုင်း၊ ကြက်ဝိုင်း၊ ဂျင်ဝိုင်း၊ စျေးဝိုင်းနှင့် နွားဝိုင်းအဆုံး အရပ်ထဲက ကွမ်ယာဆိုင်၊ ဧည့်ခံကွမ်းအစ်များအထိ မိမိတို့ အသိုက်အမြုံများတွင် အစဥ်အဆက် သုံးစွဲလာခဲ့ကြသည့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပေသည်။
သို့ရာတွင် ယနေ့ခေတ် ဆေးပညာအမြင်ဖြင့် စူးစမ်းသုံးသပ်ကြည့်မည်ဆိုပါက ဤရိုးရာအလေ့အထ၏ နောက်ကွယ်တွင် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေခြင်း (Harmful to Health) ကဲ့သို့သော ဆိုးကျိုးများစွာ ရှိနေသည်ကို တွေ့ရပေမည်။ ကွမ်းသီး၏ မာကျောမှု၊ ကွမ်းသီးနှင့် ဆေးရွက်ကြီးတို့တွင် ပါဝင်သော ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်သည့် အဆိပ်အတောက်များကြောင့် ခံတွင်းကင်ဆာ၊ ခံတွင်းနံရံတင်းမာယိုယွင်းသည့်ရောဂါ (Oral Submucous Fibrosis) အပြင် နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်ကြောင်း ခေတ်မီဆေးပညာက သိပ္ပံနည်းကျ ထောက်ပြထားသည်။
ထို့အပြင် လူမှုရေးအမြင်နှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ရှုထောင့်များမှ ဆင်ခြင်ကြည့်လျှင်လည်း ပါဝင်ပစ္စည်းများတွင် မူးယစ်စွဲလမ်းစေခြင်း (Addictive/Intoxicating) ဂုဏ်သတ္တိများ ပါရှိနေပြီး၊ နေ့စဉ်စားသုံးမှုအတွက် ငွေကြေး ဖြုန်းတီးခြင်း (Waste of Money) ကိုပါ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်ပေသည်။
ထို့အပြင် ဟိုထွေး ဒီထွေး တဗြစ်ဗြစ်လူရှေ့ အမြင်မတင့်တယ်မှုများနှင့် တိုက်လှေကား၊ ဓါတ်လှေကား၊ အများသုံးနေရာများတွင် ကွမ်းတံတွေးပေးနေမှုများသည် ကွမ်းစားသူတိုင်းတွင်တာဝန်ထားရပေမည်။
အထူးသဖြင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တို့၏ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များအရ မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်နှင့် အကျိုးမရှိဘဲ ဆိုးကျိုးသာဖြစ်စေမည့် အရာများကို ရှောင်ကြဉ်ရန် တိုက်တွန်းထားပေသည်။
ကွမ်းယာထဲတွင် ပါဝင်တတ်သော အချို့သော ဆေးမွှေးနှင့် ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အရက်ပြန် (Ethanol) ကဲ့သို့သော အရာများနှင့် အထက်ပါ ဆိုးကျိုးများမှာ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တို့၏ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော လူနေမှုစံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှု မရှိလှပေ။
သို့ဖြစ်ပါ၍ ရှေးအစဉ်အလာအရ လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့ကြသည့် ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့များကို တန်ဖိုးထား လေးစားအပ်ပါသော်လည်း၊ ဤကဲ့သို့ စားသုံးခြင်းသည် မိမိ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအတွက် အကျိုးမဲ့စေပါကြောင်း သတိပြုဆင်ခြင်သင့်ပေသည်။
ခေတ်ကာလ၏ အသိပညာပေးမှုများ၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သတိပေးချက်များနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ထိန်းကျောင်းမှုများကို ခြုံငုံသုံးသပ်ကာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်တစ်ခုအနေဖြင့်သာ အကန့်အသက်ဖြင့် ဆင်ခြင်သုံးစွဲသင့်ပါကြောင်း ချစ်ရတဲ့သူငယ်ချင်းများအား စောင်းချိတ်ကလီပြီး တင်စားရေးသားလိုက်ရပေသည်။

 

Mind distressed, body oppressed: We, the people of Myanmar

Seeing the abnormal political, economic, and general conditions unfolding in Myanmar, I often find myself feeling anxious through social media, wondering if many people are suffering from stress and depression.

In Myanmar, when we greet one another, we have a wonderfully dignified traditional greeting: "May you be physically and mentally healthy and at peace." Just looking at this greeting makes me appreciate it immensely, as it suggests our people have long understood that physical and mental health are equally important.

As Myanmar is a predominantly Buddhist country, I would like to highlight perspectives that align with the teachings of the Buddha: "Ordinary human beings are easily unsettled due to causes such as greed, anger, delusion, pride, and ego."

In our life circumstances, the ravages of civil war, family troubles, loss of property, and livelihood hardships can leave a person mentally distressed and physically exhausted (a state where suffering in the mind takes a heavy toll on the body).

When such stress piles up, it leads to various consequences: mental disorientation; people spending all their meager funds rather than saving due to financial desperation; and even ethical and moral standards in daily livelihoods becoming compromised. Therefore, I feel we must seek new ways to heal this problem—not just at the individual level, but at the societal level as well.

I believe that healing this situation will require constructive cooperation from state-run media, those in power, and major social media platforms.

Earthquakes, storms, civil war, an uncertain future, economic decline, corruption, and policy instability are issues that I believe are directly linked to the psychological wounds of today’s people of Myanmar.

Written with a heavy heart.