အမှောင်ခေတ်၏ အစမှ အဆုံး Summary of the Dark Ages: From Beginning to End

 အမှောင်ခေတ်၏ အစမှ အဆုံး

( လို၊ တို၊ ရှင်း )


“အမှောင်ခေတ်” (Dark Ages) ဟူသည် အနောက်ရောမအင်ပါယာ ပြိုလဲပြီးနောက် အနောက်ဥရောပတွင် နိုင်ငံရေး ကွဲပြားခြင်း၊ စစ်ပွဲများ၊ မြို့ပြဘဝ ဆုတ်ယုတ်ခြင်းနှင့် စာမှတ်တမ်း ကျဆင်းခြင်းတို့ကို ရည်ညွှန်းသည်။ သို့သော် ဤကာလသည် ကမ္ဘာတစ်ခုလုံး အမှောင်ကျသွားသည်ဟု ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ပါ။ ဥရောပအနောက်ပိုင်း ပြိုကွဲနေချိန်တွင် မြန်မာဒေသ၌ ပျူမြို့ပြယဉ်ကျေးမှုများ ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး အာရေဗျဒေသ၌ အစ္စလာမ်သာသနာ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
Ref: unesco

၁။ အမှောင်ခေတ်အစ (အေဒီ ၅ ရာစုနှောင်းမှ ၆ ရာစုအစ)
ဥရောပ: အေဒီ ၄၇၆ ခုနှစ်တွင် အနောက်ရောမ၏ နောက်ဆုံးဧကရာဇ် Romulus Augustulus ဖြုတ်ချခံရပြီးနောက် ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေး အားနည်းသွားကာ Goth နှင့် Frank ကဲ့သို့သော အင်အားစုများ နယ်မြေအလိုက် အုပ်ချုပ်ကြသည်။ သို့သော် အရှေ့ဘက်တွင် Byzantine အင်ပါယာ ဆက်လက်တည်ရှိသဖြင့် ယင်းသည် ယဉ်ကျေးမှုအဆုံးသတ်မှု မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေးစနစ်သစ်သို့ အသွင်ကူးပြောင်းမှုဖြစ်သည်။ Ref: britannica]

မြန်မာဒေသ: ဟန်လင်း၊ ဗိဿနိုးနှင့် သရေခေတ္တရာကဲ့သို့သော ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများသည် ဘီစီ ၂၀၀ ဝန်းကျင်မှ အေဒီ ၉၀၀ ဝန်းကျင်အထိ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း၏ လယ်ယာ၊ ရေသွင်းစနစ်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးကို အခြေခံ၍ ရှင်သန်ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သည်။ Ref: unesco]

၂။ အမှောင်ခေတ်လယ် (အေဒီ ၅၃၆ မှ ၇ ရာစု)
ရာသီဥတုကပ်ဘေး: အေဒီ ၅၃၆ ခုနှစ်ဝန်းကျင် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် လေထုထဲသို့ ပြာမှုန်နှင့် sulfate အမှုန်များ ပျံ့နှံ့ကာ နေရောင်ခြည် မှိန်ဖျော့ပြီး အပူချိန် ကျဆင်းခဲ့သည်။ နေမမြင်ရသည့် ၁၈ လပြည့်ပြည့် မဟုတ်သော်လည်း ရာသီဥတုအေးလွန်၍ သီးနှံပျက်စီးခြင်း၊ အစာရေစာရှားပါးခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ Ref: springer STM

ပလိပ်ရောဂါ: အေဒီ ၅၄၁ ဝန်းကျင်တွင် ဂျัสတီနီယန်ပလိပ်ရောဂါ (Plague of Justinian) ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း ကမ္ဘာ့လူဦးရေ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း သေဆုံးသည်ဟူသော အချက်အပေါ် သမိုင်းပညာရှင်များ အမြင်ကွဲပြားဆဲဖြစ်သည်။ မြန်မာဒေသတွင်မူ ထိုရာသီဥတုဒဏ်ကို ခံစားရနိုင်သော်လည်း လူအများအပြားသေဆုံးကြောင်း တိုက်ရိုက်အထောက်အထား မရှိသေးပေ။

အစ္စလာမ်သာသနာနှင့် မြန်မာ:

တမန်တော် မိုဟာမတ်သည် မက္ကာမြို့၌ အေဒီ ၅၇၀ ဝန်းကျင် မွေးဖွားပြီး အေဒီ ၆၁၀ တွင် ပထမဆုံးဗျာဒိတ်တော်ရရှိကာ အေဒီ ၆၂၂ တွင် ဟိဂျရဟ်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ခြင်းဖြင့် အစ္စလာမ်ပြက္ခဒိန် စတင်ခဲ့သည်။

ထိုအချိန်တွင် မြန်မာဒေသ၌ ပျူမြို့ပြများ ဆက်လက်ထွန်းကားနေပြီး ၇ ရာစုတွင် သရေခေတ္တရာပျူများက မြန်မာသက္ကရာဇ်ကို အေဒီ ၆၃၈ ခုနှစ်မှ စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

၃။ အမှောင်ခေတ်အဆုံး (အေဒီ ၈ ရာစုမှ ၁၀ ရာစု)
ဥရောပ: Frankish အင်အားများ တိုးတက်လာပြီး Charlemagne လက်ထက်တွင် အနောက်နှင့် အလယ်ဥရောပကို ပြန်လည်စုစည်းနိုင်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်နှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများက ပညာရေးနှင့် လက်ရေးစာအုပ်များ ထိန်းသိမ်းရာတွင် အဓိကကျလာသည်။ ]

မြန်မာဒေသ: ပျူမြို့ပြများ၏ အခန်းကဏ္ဍ ပြောင်းလဲလာပြီး ပုဂံဒေသ ၉ ရာစုနောက်ပိုင်း အရေးပါလာသည်။ ရာဇဝင်အရ ပျဉ်ပြားမင်းက အေဒီ ၈၄၉ တွင် ပုဂံမြို့ကို ခိုင်ခံ့အောင် တည်ဆောက်သည်ဆိုသော်လည်း ခေတ်မီသမိုင်းသုတေသနနှင့် ကွဲပြားမှုရှိသဖြင့် “ရာဇဝင်အရ” ဟု မှတ်ယူသင့်သည်။
Ref : wikipedia

အစ္စလာမ်ရွှေခေတ်အခြေခံ: အေဒီ ၇၅၀ တွင် Abbasid Caliphate ပေါ်ထွန်းလာပြီး Baghdad ကို ဗဟိုပြုကာ ဂရိ၊ ပါရှားနှင့် အိန္ဒိယ အသိပညာများကို ဘာသာပြန်ဆို၍ သင်္ချာ၊ ဆေးပညာ၊ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ဒဿနိကဗေဒ ထွန်းကားသည့် အာရပ်အစ္စလာမ်တို့၏ ရွှေခေတ်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။

မြန်မာပြည် (အေဒီ ၇၅၀): အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှု (ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဟိန္ဒူ) ကို အခြေခံသော ပျူမြို့ပြယဉ်ကျေးမှု နှောင်းပိုင်းကာလဖြစ်ပြီး၊

နိုင်ငံရေးအရ ဗဟိုမပြတ်သေးဘဲ မြို့ပြပြည်နယ်ငယ်များအဖြစ် ရှိနေကာ တရုတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်း (ယူနန်ပြည်နယ်) အခြေစိုက် နန်ချောင်နိုင်ငံ (Nanzhao Kingdom) နန်ချောင်အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသော အသွင်ကူးပြောင်းဆဲ ကာလဖြစ်သည်။

Power by perplexity and Gemini

လိုတိုရှင်း တင်ပြသူ - အောင်မျိုးလွင် ( အဂ္ဂ )

 

私が思い出す MJC と MJCAA

私が Myanmar Japan Center（MJC）に通い始めたのは、気持ちが少し落ち込み始めていた2016年初頭のことでした。講座を受講するために、初めてMJCを訪れました。

ウィン・ラインのミョー・ゾーさんからお誘いをいただいたこと、新しい友人や新しいコミュニティを見つけたいと思ったこと、そして何かを学びたいという気持ちがあったことが、私をMJCへ向かわせた理由です。

しかし、MJCで過ごし、講座を受ける中で、授業や新しく出会った友人たちのおかげで、多くの新しい視点や知識を得ることができました。同時に、落ち込んでいた気持ちも、しばらくの間は忘れることができました。

私がMJCで受講したのは、Business Management（経営管理）、HR Management（人事管理）、Finance Management（財務管理）の3つの講座です。講座は、日本で豊富な経験を持つCEOの方々、日本の大学で現役で教えている先生方、そしてミャンマー語と日本語の両方で教えるビジネス大学の先生方によって指導されました。

これらの講座を通じて、私はとても良いビジネス関係のコミュニティにも出会うことができました。3つの講座を受講した後、組織づくりや団体活動に関心のあった私は、Japan Myanmar Center Alumni Association（MJCAA）を設立したいという考えを、MJCの関係者の皆さまに提案しました。

MJCの皆さまが支援し、励ましてくださったおかげで、受講生の仲間たちとともに、MJCAA設立に向けた組織構成や規約づくりを始めることができました。デザインが好きな私は、MJCAAのロゴデザインも担当しました。

また、MJCAAのメンバーとともに、講演会への参加や、国内外への研修・見学旅行にも参加しました。こうした経験を通じて、楽しい時間、素晴らしい友人たち、そして多くの知識と学びを得ることができました。

MJCで講座が開かれる際には、年齢を問わず、多くの方に受講していただきたいと私は思います。私が受講していた頃には、自分の娘と同じくらいの年齢の若い人たちから、自分より年上の経験豊かな経営者の方々まで、さまざまな人に出会いました。

MJCAAで活動していた期間には、MJCおよびJICAのアドバイザーである森正金丸氏から、私の「ABC Info Tech」事業の拡大を支援したいとのお話をいただき、事業提案書（プロポーザル）を提出するよう勧めていただいたこともありました。しかし、最終的に私は提案書を提出するには至りませんでした。

MJCは、単に何かを学ぶための場所ではありません。良い友人、新しい経験、そして自分自身をもう一度立て直すきっかけを与えてくれた、私にとって今でも大切な思い出の場所です。

MJCでの思い出の写真、約300枚：
Google Photosのアルバム

関連投稿：
Facebook投稿 1
Facebook投稿 2
ブログ記事

#MJC #MJCAA #MyanmarJapanCenter #Myanmar

ကျွန်တော် မှတ်မိသည့် MJC နှင့် MJCAA

 ကျွန်တော် မှတ်မိသည့် MJC နှင့် MJCAA

ကျွန်တော် မှတ်မိသည့် MJC နှင့် MJCAA
================

Myanmar Japan Center (MJC) သို့ ကျွန်တော် စိတ်ဓာတ်စတင်ကျဆင်းနေခဲ့သည့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်အစပိုင်းတွင် သင်တန်းတက်ရောက်ရန် စတင်ရောက်ရှိခဲ့ပါသည်။

ဝင်းလိုက်မှ ကိုမျိုးဇော်၏ ဖိတ်ခေါ်မှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ မိတ်သစ်ဆွေသစ်များနှင့် အသိုင်းအဝိုင်းသစ်တစ်ခုကို ရရှိလိုသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပညာရပ်တစ်ခုခုကို သင်ယူလိုသဖြင့်လည်းကောင်း MJC သို့ ရောက်ရှိသွားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ကျွန်တော် ရောက်ရှိပြီး သင်တန်းကာလအတွင်း သင်ကြားမှုများနှင့် မိတ်ဆွေသစ်များကြောင့် အသိအမြင်များစွာ တိုးတက်လာခဲ့သလို၊ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းနေမှုများကိုလည်း ခေတ္တမျှ မေ့လျော့ထားနိုင်ခဲ့ပါသည်။

ကျွန်တော် MJC တွင် တက်ရောက်ခဲ့သည့် သင်တန်းများမှာ Business Management, HR Management နှင့် Finance Management တို့ ဖြစ်ပါသည်။ သင်တန်းများကို ဂျပန်နိုင်ငံမှ အတွေ့အကြုံရင့် CEO များ၊ ဂျပန်တက္ကသိုလ်များမှ လက်ရှိဆရာ၊ ဆရာမများနှင့် မြန်မာ-ဂျပန်နှစ်ဘာသာရ စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်မှ ဆရာ၊ ဆရာမများက သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့ကြပါသည်။

ထိုသင်တန်းများမှတစ်ဆင့် အလွန်ကောင်းမွန်သည့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုကိုလည်း ရရှိခဲ့ပါသည်။ သင်တန်းသုံးခု တက်ရောက်ပြီးနောက် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဝါသနာပါသူဖြစ်သည့် ကျွန်တော်က Japan Myanmar Center Alumni Association (MJCAA) ကို ဖွဲ့စည်းလိုကြောင်း MJC မှ လူကြီးများထံ တင်ပြခဲ့ပါသည်။

MJC မှ လူကြီးများက ကူညီအားပေးခဲ့သဖြင့် သင်တန်းသားသူငယ်ချင်းများနှင့်အတူ MJCAA ဖွဲ့စည်းရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် စည်းမျဉ်းများ ရေးဆွဲခြင်းကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပါသည်။ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်းကို ဝါသနာပါသော ကျွန်တော်ကလည်း MJCAA ၏ Logo ကို ရေးဆွဲပေးခဲ့ပါသည်။

ထို့အတူ ဟောပြောပွဲများ၊ ပြည်တွင်းနှင့် ပြည်ပလေ့လာရေးခရီးများကိုလည်း MJCAA အဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ သွားရောက်ခဲ့ရပါသည်။ ထိုအတွေ့အကြုံများမှတစ်ဆင့် ပျော်ရွှင်မှု၊ မိတ်ဆွေကောင်းများနှင့် ပညာဗဟုသုတများစွာကို ရရှိခဲ့ပါသည်။

MJC တွင် သင်တန်းများဖွင့်လှစ်သည့်အခါ အသက်အရွယ်မရွေး တက်ရောက်သင့်သည်ဟု ကျွန်တော် ယုံကြည်ပါသည်။ ကျွန်တော် တက်ရောက်ခဲ့စဉ်က မိမိသမီးအရွယ်ရှိသူများမှစ၍ မိမိထက် အသက်ကြီးသော လုပ်ငန်းရှင်ကြီးများအထိ စုံလင်စွာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။

MJCAA တွင်လှုပ်ရှာသည့်ကာလ အတွင်း MJC နှင့် JICA မှ အကြံပေး Mr MORI MASA KANAMARU တို့မှ မိမိ ABC Info Tech လုပ်ငန်းတိုးချဲ့ရန် အကူအညီပေးလိုကြောင်းနှင့် Proposal တင်ရန်ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လဲ ကျွန်တော် Proposal မတင်ဖြစ်တော့ပါ၊

MJC သည် ပညာရပ်တစ်ခု သင်ယူရာနေရာသာမက မိတ်ဆွေကောင်းများ၊ အတွေ့အကြုံသစ်များနှင့် မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်စေသည့် အမှတ်တရနေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်နေဆဲပါသည်။

MJC အမှတ်တရပုံ ၃၀၀ ခန့်၏ လင့် -
https://photos.app.goo.gl/Lqf82RssjUJwGd1L8

https://www.facebook.com/john.agga.us/posts/pfbid0JEzTWfQMzWPDfswzJ971rskD3E19FCz67DgftPsYnVtJFqWGqY15s1jUWEUD8oY2l

https://www.facebook.com/john.agga.us/posts/pfbid0EaaVPi5p9qMtWaxxaYiQn8PvXU9xMeuTSo9HeF1H7W8cipDD3WGkgQnwmkr4rEPFl

https://koagga.blogspot.com/2026/08/mjc-mjcaa.html

#MJC #Mjcaa #myanmarjapancenter #Myanmar

အစ္စလာမ် သာသနာရေးရာကောင်စီ ဟလာလ်ကော်မတီအား အမှတ်ရမိခြင်း Halal Committee

ယနေ့ အစ္စလာမ်သာသနာရေးရာကောင်စီ ဌာနချုပ်၏ ဟလာလ်တံဆိပ်ကို Online ပေါ်တွင် မြင်တွေ့မိတော့၊ ကျွန်တော် ဟလာလ်ကော်မတီ၌ အတွင်းရေးမှူးတာဝန်ယူခဲ့စဉ်က ရေးဆွဲပေးခဲ့သည့် အစ္စလာမ်ကောင်စီကိုယ်စားပြု ဟလာလ်အမှတ်တံဆိပ်ကို သတိရ၍ ပီတိဖြစ်မိပါသည်။
“အော်… ငါရေးဆွဲခဲ့တဲ့ Logo လေး ကျန်ရှိနေသေးပါလား” ဟူသည့် လွမ်းဆွတ်မှုရသလေးလည်း ပေါ်လာမိပါသည်။
အမှတ်မမှားလျှင် ၁၆ ကြိမ်မြောက် အစ္စလာမ်သာသနာရေးရာကောင်စီ ဌာနချုပ်ညီလာခံ မကျင်းပမီက အန်ဆွာရီဌာနမှူး ဦးတင်ဝင်းထံမှ ပျားရည်အတွက် ဟလာလ်ထောက်ခံချက်ကို ဓမ္မသက်ဌာနမှ ထုတ်ပေးကြောင်း သိလိုက်ရသဖြင့် စုံစမ်းမိခဲ့သော်လည်း အားမရခဲ့ပါ။ ဦးတင်ဝင်း၏ တာဝန် မှားယွင်းနိုင်သဖြင့် အတိအကျသိရှိသူများက ဖြည့်စွက်ပေးစေလိုပါသည်။
၁၆ ကြိမ်မြောက် ညီလာခံအပြီး ကျွန်တော် ဗဟိုအမှုဆောင်ဖြစ်လာစဉ် ကိုတင်မောင်သန်း၊ ကိုဝဏ္ဏရွှေတို့နှင့် ဆွေးနွေးသောအခါ ဗဟိုအမှုဆောင်အစည်းအဝေးသို့ စာတမ်းရေးတင်ရန် အကြံပြုခဲ့ကြပါသည်။
ထို့ကြောင့် စာတမ်းရေးသားတင်ပြပြီး ခေတ်စနစ်များနှင့်အညီ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ၊ အစားအသောက်သန့်ရှင်းရေးစနစ်များ၊ ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးမှုများနှင့် အစားအသောက်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ထားသိုခြင်းစသည့် အဆင့်ဆင့်သော လုပ်ငန်းစဉ်များကို စစ်ဆေးသည့် Halal Processing Plan ကို Malaysia Halal Guidelines အား မှီငြမ်း၍ စနစ်တကျလေ့လာကာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် စီစဉ်ခဲ့ပါသည်။
ထိုစဉ်က ဓာတ်ခွဲခန်းစနစ်ကို စနစ်တကျ အကောင်အထည်မဖော်နိုင်သေးသဖြင့် မြန်မာ FDA ၏ အကူအညီကို ရယူခဲ့ရပါသည်။ မော်ထောင်လေးလမ်း အထက်ဘလောက်တွင် နေထိုင်သည့် ဒေါ်နီနီထံမှတစ်ဆင့် အကူအညီရယူခဲ့ရသည်ဟု မှတ်မိပါသည်။ ယင်းအချက်အလက်ကို အတိအကျသိရှိသူများရှိပါက ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ပေးကြစေလိုပါသည်။ ကျန်းမာရေးပိုင်းကို ဆရာဝန်များက တာဝန်ယူခဲ့ကြပါသည်။
စစ်ဆေးရေးသွားရောက်သည့်အခါ မတူညီသော ဖောင် ၄ မျိုးကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကောင်စီဟလာလ်ကော်မတီဝင်၊ ဆရာဝန်၊ ဘာသာရေးဆရာနှင့် အထောက်အကူပြုအဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးတို့ပါဝင်သော စုစုပေါင်း ၅ ဦးဖြင့် သွားရောက်စစ်ဆေးလေ့ရှိခဲ့ပါသည်။
ထိုဖောင်များမှ ရရှိသည့် သုံးသပ်ချက်များကို အလုပ်အမှုဆောင်အစည်းအဝေးသို့ တင်ပြ၍ ခွင့်ပြုချက်ရယူပြီးမှသာ ဟလာလ်ထောက်ခံလက်မှတ် (Certificate) ထုတ်ပေးခွင့်ရှိခဲ့ပါသည်။
လုပ်ဆောင်ပုံအဆင့်ဆင့် -
လုပ်ငန်းရှင်များက ဟာလာလ်အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် စစ်ဆေးထုတ်ပေးပါရန် လျှောက်လွှာစာ (ဝင်စာ) တင်သွင်းရမည်။
ကော်မတီမှ စစ်ဆေးနိုင်ရန် အစားအသောက်ထုတ်လုပ်မှု အဆင့်ဆင့်ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည့် အချက်အလက်များ ဖြည့်သွင်းနိုင်သော ပုံစံ (Form) ကို လုပ်ငန်းရှင်ထံပေးပို့ခြင်း။
( လိုအပ်ပါက ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးရန် နမူနာပစ္စည်းများ၊ ထုပ်ပိုးပုံစံများနှင့် ပါဝင်ပစ္စည်းစာရင်းများကိုလည်း ရယူပါသည်။ )
အဆိုပါ အချက်အလက်များ ရရှိလာပါက သွားရောက် စစ်ဆေးနိုင်ရန် အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့သို့ တင်ပြရပါသည်။
အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့မှ ဟာလာလ်ကော်မတီနှင့်အတူ သွားရောက်စစ်ဆေးမည့် အဖွဲ့ဝင်စာရင်းကို သတ်မှတ်ပေးပါသည်။
ကော်မတီအတွင်းရေးမှူး သို့မဟုတ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌက ဦးဆောင်၍ စစ်ဆေးမှုကို ဆောင်ရွက်ပါသည်။ လိုအပ်ပါက ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးမှုရလဒ်ကို စောင့်ဆိုင်းရပါသည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ထုတ်ကုန်တွင် ပါဝင်သည့် ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများ၌ ဟာလာလ်အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် ရရှိထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားတာတွေ့ရပါသည်။
ထိုသို့ဖော်ပြထားသော အချက်အလက်များ မှန်ကန်မှုရှိ/မရှိကို သက်ဆိုင်ရာ ကုန်ကြမ်းထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံများထံမှ ထောက်ခံချက်ရယူ၍လည်းကောင်း၊ ၎င်းတို့အား ဟာလာလ်အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် ထုတ်ပေးထားသည့် အဖွဲ့အစည်းများထံ email ဖြင့် ဆက်သွယ်အတည်ပြု၍လည်းကောင်း စိစစ်အတည်ပြရပါသည်။
ဥပမာ—အသင့်စား ကြက်သားခေါက်ဆွဲတွင် အသုံးပြုသည့် ကြက်သားအမှုန့် နှင့် ဆီ စသည့် ပါဝင်ပစ္စည်းများသည် ပြည်ပမှ Halal အသိအမှတ်ပြုပြီးသာလာတက်ပါတယ်။ ထိုသို့သော် ပါဝင်ပစ္စည်များကို သေချာအောင်ပြန်မေးရတာမျိုးရှိပါတယ်။
ထိုကြောင့် အစ္စလာမ်ကောင်စီမှာ Halal Certificate လျောက်ထားပါက တစ်လမှ ၃ ခန့်ကြာမြင့်တက်ပါတယ်။

 

Personal Account: Inside Stories of Thai-Myanmar Relations

In December 1988, hundreds of imprisoned Thai fishermen from various prisons across Myanmar were gathered and brought to the Inya Lake Hotel. I was right there at the Inya Lake Hotel along with them. From there, they were sent back to Thailand via a special Thai Airways (TG) flight.

The reason for their release and repatriation was a quid pro quo arrangement: in exchange, the Myanmar military was permitted to launch attacks from Thai territory during the Battle of Mae Sam Laut.

Ever since the Burma Socialist Programme Party (BSPP) era, Thailand maintained a policy of avoiding direct military clashes with the Myanmar military. To achieve this, Bangkok supported proxy Karen armed groups. On one hand, they extracted teak logs from territories controlled by these Karen armed groups. On the other hand, taking advantage of Myanmar's weak naval control, armed pirate boat syndicates based in Ranong and Mahachai extensively plundered Myanmar's marine resources, stealing massive amounts of fish and prawns.

Simultaneously, there was a thriving smuggling route running from Myawaddy, Kawkareik, and Mawlamyine, funneling Thai goods into Myanmar. At that time, 80% of all consumer goods in Myanmar were Thai products—long before China's Ruili became developed.

Consequently, periods of political turmoil and hardship in Myanmar—encapsulated by the mindset of "Myanmar's difficulty is Thailand's opportunity"—consistently worked to enrich Thailand.

Later, as Myanmar remained incapable of securing its maritime boundaries, the authorities adopted a system of issuing official licenses to Thai fishing enterprises to generate revenue. To monitor pirate boats and gather intelligence, communication systems were installed and issued on Myanmar fishing vessels.

To maximize border trade profits—such as conducting intelligence operations through naval bases in Kawthaung and Myeik, and establishing formal tax-generating border trade systems by making peace with armed groups—the Democratic Karen Buddhist Army (DKBA) was splintered off from the KNU. These maneuvers generated substantial revenues for both the SLORC regime and the Thai government.

With this background, I believe readers can easily deduce and analyze the current situation.

Today, efforts are underway to reopen the Myitkyina and Muse-Mandalay trade routes backed by China, reduce the number of checkpoints, and share profits with the MNDAA. While the MNDAA has expanded its controlled territories and dismantled checkpoints along the route upon China's directive, the military junta still needs to remove a few remaining security checkpoints justified under Mandalay's security.

Regarding the Thai-Myanmar trade corridor, efforts are being pushed to operate regular international shipping lines, the Ranong-Kawthaung maritime trade route, and to reopen the Myawaddy-Mawlamyine route.

The Tamu route appears unlikely to be resolved anytime soon due to the active involvement of the AA (Arakan Army).

Once these trade routes are fully reopened, Myanmar will be able to sustain itself without fearing any international economic sanctions. Furthermore, a non-dollar trade settlement system between China, Thailand, and Myanmar—whose foundations were already laid three years ago—will only need to be put into action.

ကိုယ်တွေ့ ထိုင်း-မြန်မာ အတွင်းရေး

ကိုယ်တွေ့ ထိုင်း-မြန်မာ အတွင်းရေး

၁၉၈၈ ဒီဇင်ဘာလ၊ မြန်မာပြည်တွင်းရှိ ထောင်အသီးသီးမှ ထောင်ကျထိုင်းငါးဖမ်းသမား ရာချီအား အင်းယားလိတ်ဟိုတယ်သို့ စုစည်းပို့ဆောင်လိုက်ပါတယ်။ ၎င်းတို့နှင့်အတူ ကျွန်တော် အင်းယားလိတ်ဟိုတယ်တွင် ရှိနေခဲ့တာပါ၊
ထိုမှတဆင့် ထိုင်နိုင်ငံသို့ TG အထူးလေယဥ်ဖြင့် ပြန်ပို့ပေးခဲ့သည်။
ပို့ရသည့်အကြောင်းအရင်းမှာ မဲသဝါးတိုက်ပွဲတွင် မြန်မာတပ်များ ထိုင်းနယ်မြေဘက်မှ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခွင့်ရရှိရေးအတွက် အပေးအယူလုပ်ခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံဟာ မဆလခေတ်ကတည်းက မြန်မာစစ်တပ်နှင့် ထိုင်းစစ်တပ် ထိပ်တိုက်မတွေ့ရေးပေါ်လစီဖြင့် ကြားခံကရင်တပ်များအား အထောက်အပံ့ပေးပြီး တစ်ဖက်တွင် ကရင်လက်နက်ကိုင်တပ်များ စိုးမိုးနယ်မြေများရှိ ကျွန်းသစ်များ ထုတ်ယူခြင်း၊ ပင်လယ်ပြင်စိုးမိုးရေး အားနည်းသည့် မြန်မာပင်လယ်ပြင်တွင် ရနောင်း၊ မဟာချိုင် အခြေပြု အုပ်စုဖွဲ့လက်နက်ကိုင် ခိုးလှေအုပ်စုများဖြင့် မြန်မာ့ငါး၊ ပုစွန်များကို များစွာခိုးယူခြင်းတို့အား အကျယ်အဝန်း ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။
နောက်တစ်ဖက်တွင် မြဝတီ၊ ကော့ကရိတ်၊ မော်လမြိုင် လမ်းကြောင်းမှ ထိုင်းထုတ်ကုန်များ မြန်မာပြည်သို့ တင်ပို့သည့် မှောင်ခိုလမ်းကြောင်းရှိသည်။ ထိုအချိန်က မြန်မာပြည်၏ ၈၀% သော ကုန်ပစ္စည်းများသည် ထိုင်းကုန်ပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က တရုတ် ရွှေလီမြို့သည်ပင် မဖွံ့ဖြိုးသေး။
ထို့ကြောင့် ထိုင်းတို့သည် 'မြန်မာအခက် ထိုင်းအချက်' ဆိုသည့် မြန်မာပြည်တွင်း နိုင်ငံရေးခတ်အခဲကာလများသည် ထိုင်းတို့ ချမ်းသာစေသည့် အချက်ပင် ဖြစ်နေခဲ့ပါသည်။
နောင်တွင် မြန်မာ့ပင်လယ်ပြင်စိုးမိုးရေး မစွမ်းဆောင်နိုင်သေးသည့် မြန်မာတို့အနေဖြင့် ထိုင်းငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများအား တရားဝင်လိုင်စင်ပေးပြီး ရနိုင်သည့်အကျိုးအမြတ်ရရှိရေးနှင့် ခိုးလှေသတင်းရရှိရန် မြန်မာငါးဖမ်းလှေများတွင် ဆက်သွယ်ရေးစနစ်များ တပ်ဆင်ခွင့်နှင့် ထုတ်ပေးခြင်းများပြုလုပ်ကာ သတင်းယူသည့်စနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။
ကော့သောင်းနှင့် မြိတ်အခြေပြု ရေတပ်များမှ သတင်းလိုက်ဖမ်းဆီးခြင်း၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးယူပြီး တရားဝင်အခွန်ရရှိသည့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးစနစ် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် KNU မှ ဗုဒ္ဓဘာသာ DKBA များ ခွဲထုတ်ခြင်း စသည်ဖြင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမှ အကျိုးအမြတ်ရရှိရေး လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချက်များကြောင့် ထိုအချိန်က နဝတအစိုးရနှင့် ထိုင်းအစိုးရတို့အတွက် ဝင်ငွေများစွာ ရရှိခဲ့ကြသည်။
ဒီလောက်ဆိုလျှင် လက်ရှိအခြေအနေကို တွက်ဆလို့ရမည်ထင်ပါတယ်။
ယခုအခါ တရုတ် မြစ်ကြီးနား၊ မူဆယ် - မန္တလေးလမ်းပိုင်းများ ပြန်ဖွင့်နိုင်ရေး၊ ဂိတ်များစွာ မထားရှိရေး၊ MNDAA နှင့် အကျိုးအမြတ်ခွဲဝေခြင်း လုပ်ဆောင်နေပြီး MNDAမှာ ၎င်းတို့ စိုးမိုးနယ်မြေများ ချဲ့ထွင်ပြီး လမ်းပိုင်းအတွင်း တရုတ်၏ ညွတ်ကြားချက်အရ ဂိတ်များ ဖြုတ်သိမ်းခဲ့ပြီးဖြစ်သော်လည်း စစ်အုပ်စုမှ မန္တလေးလုံခြုံရေးအကြောင်းပြ ဂိတ်အချို့ဖြုတ်သိမ်းရန် ကျန်ရှိနေသေးသည်။
ထိုင်း - မြန်မာ ကုန်သွယ်လမ်းကြောင်းတွင် ပုံမှန်နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်ရေကြောင်းလိုင်းစနစ်၊ ရနောင်း - ကော့သောင်း ကုန်သွယ်ရေကြောင်းစနစ် နှင့် ယခု မြဝတီ - မော်လမြိုင် လမ်းကြောင်းဖွင့်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။
တမူး လမ်းကြောင်းသည် AA ပါဝင်နေသည့်အတွက် အဆင်ပြေရန် ဝေးနေသေးပုံရှိသည်။
အထက်ပါ ကုန်သွယ်လမ်းကြောင်းများ ပွင့်သွားပါက မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် မည်သည့် နိုင်ငံတကာ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုကိုမျှ ကြောက်စရာမလိုဘဲ ရပ်တည်နိုင်မည်ဖြစ်သလို တရုတ်၊ ထိုင်းနှင့် မြန်မာ သဘောတူပြီးဖြစ်သည့် ဒေါ်လာငွေကြေးမပါဝင်သည့် ကုန်သွယ်ငွေကြေးစနစ်ကို လွန်ခဲ့သည့် ၃ နှစ်ထဲက အုပ်မြစ်ချထားပြီးဖြစ်သည့်အတွက် အကောင်အထည်ဖော်ရန်သာ လိုပါတော့မည်။

What "Bong Kyaung" (Chinese Clan Temple) Means to Me

 What "Bong Kyaung" (Chinese Clan Temple) Means to Me

A Central Hub Regulating Social Life, Economy, and Community Development

In Christianity, a place of worship is called a church, which can be understood as a "place of calling and gathering." In Islam, a mosque or masjid is designated as a place of prostration and worship. In Hinduism, a temple is called a mandir (मंदिर), which is understood to mean the "dwelling place" or "residence" of the deities. Within Myanmar Theravada Buddhism, there are various religious structures such as pagodas (zedi), temples (puthote), and dhamma halls (dhammayone).

A zedi is an object of supreme veneration. A puthote is a place of worship featuring an inner cave or structure where pilgrims can enter to pay homage and meditate. A dhammayone is a grand hall where people gather to listen to sermons and collaborate on religious and social affairs.

Here, I would like to share what I have learned about the "Bong Kyaung"—the traditional Chinese clan or community temple.

The beliefs of the Chinese people cannot be simplified as purely Mahayana Buddhism. Taoism venerates deities such as the Jade Emperor, the God of Heaven, earth deities, and the Mazu (Mother of the Sea). Confucianism emphasizes the veneration of ancestral spirits, social ethics, and traditional morality. Similarly, the syncretic integration of Buddhism, Taoism, and Confucianism is known as Sanjiao (三教), which translates to the "Three Teachings." Therefore, stepping into a Bong Kyaung reveals altars and spaces dedicated to all three of these belief systems.

Most Chinese people embrace religion casually as a part of their cultural heritage. However, they place deep importance on Feng Shui (風水)—the practice of utilizing the energies of wind and water to harmonize human life with the natural environment.

My primary focus here is what the "Bong Kyaung" truly represents to me.

Breaking down the words, "Bong" means communal or shared, while "Kyaung" denotes learning, studying, and moral guidance. Therefore, I understand a Bong Kyaung to be a shared institution where communal matters are studied, learned, and harmonized.

These temples are not merely places of worship. They function as regulatory institutions that guide the collective destiny, heritage, and welfare of families sharing ancestral roots and common ties. In particular, they play a vital role in the social and economic lives of member families.

For instance, when hosting a wedding ceremony within the Bong Kyaung community, specific guidelines exist to prevent stark economic disparities. There are set menus; if a family wishes to exceed these standards by serving luxury liquor, hiring elaborate live bands, or hosting exclusive receptions beyond what everyone can afford, they are required to make a proportionally higher financial contribution to the temple.

This system does not function as a rigid prohibition—saying "you cannot do this or that." Instead, it is a mechanism where those who wish to consume or spend more are asked to contribute more to the collective good. In essence, it is a system that preserves social equilibrium.

The executive selection system of the Bong Kyaung that I studied is equally fascinating. Whenever funds are to be raised for any cause, the fundraising process begins strictly with the board of executives.

For example, if there are 30 executives, donations start with executive number 30. If number 30 contributes 100,000 units, executive number 29 must contribute more than that amount. If number 29 contributes 300,000 units, number 28 must follow suit with a higher contribution. Through this cascading mechanism, the donation amounts steadily scale upward, culminating in the largest financial responsibility resting upon the Chairperson.

Consequently, running for a position on the executive board of a Bong Kyaung can sometimes prompt people to shy away. When a new chairperson is to be elected, individuals might suddenly claim to be unwell, sometimes requiring community members to visit their homes in person to formally persuade and invite them to take the role.

Yet, the endearing beauty of this system lies in its ability to foster socio-economic balance. If a member faces severe financial ruin or a sudden debt crisis, other members of the Bong Kyaung step in to pool their resources, cover the debts, help rehabilitate the individual, and restore balance.

Therefore, the Bong Kyaung I have come to know is far more than just a religious sanctuary—it is an integrated community center that collectively balances social life, economic stability, and shared growth.

Respectfully,

Aung Myo Lwin (Agga)