Search This Blog ရှာရန်

Saturday, May 16, 2026

ဂျမားလ် ခါရှိုဂီကို ဘယ်သူ၊ ဘာကြောင့် သတ်ခဲ့တာလဲ


နိုင်ငံတကာသတင်းတွေထဲမှာ လူပြောအများဆုံးနဲ့ ရင်သပ်ရှုမောအဖြစ်ရဆုံး လုပ်ကြံမှုတစ်ခုကို ပြန်ကြည့်မယ်ဆိုရင် သတင်းထောက် ဂျမားလ် ခါရှိုဂီရဲ့ အဖြစ်အပျက်ကို ဘယ်တော့မှ မေ့လို့ရမှာမဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်တော့ ခါရှိုဂီဆိုတာ တစ်ချိန်က ဆော်ဒီတော်ဝင်မိသားစုနဲ့ အစိုးရအသိုင်းအဝိုင်းကြားမှာ တော်တော်လေး ရေပန်းစားပြီး ရင်းနှီးခဲ့တဲ့ ဝါရင့်သတင်းထောက်ကြီးတစ်ယောက်ပါ။ ဒါပေမဲ့ ဆော်ဒီရဲ့ အိမ်ရှေ့မင်းသား မိုဟာမက် ဘင် ဆလမန် (MBS) အာဏာရလာတဲ့အခါမှာတော့ အားလုံးက ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားခဲ့ပါတယ်။ အိမ်ရှေ့မင်းသားဟာ ဆော်ဒီနိုင်ငံကို ခေတ်မီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးတွေ လုပ်ပြနေပေမဲ့ တစ်ဖက်မှာလည်း သူ့ကို အတိုက်အခံလုပ်သူတွေ၊ ဝေဖန်သူတွေကို လုံးဝ အညှာအတာမရှိ နှိပ်ကွပ်ခဲ့တာကို ခါရှိုဂီက သဘောမကျခဲ့ပါဘူး။ ဒါကြောင့်ပဲ ခါရှိုဂီဟာ အမေရိကန်ကို ထွက်ခွာသွားပြီး The Washington Post သတင်းစာမှာ ဆော်ဒီအစိုးရရဲ့ အာဏာရှင်ဆန်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေ၊ ယီမင်စစ်ပွဲမှာ ပါဝင်ပတ်သက်မှုတွေနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေကို ကလောင်ထက်ထက်နဲ့ အဆက်မပြတ် ရေးသားဝေဖန်ပါတော့တယ်။

ဒီနေရာမှာ မေးစရာရှိတာက ဝေဖန်ရုံတင်နဲ့ ဘာလို့ ဒီလောက်အထိ ရက်ရက်စက်စက် လုပ်ကြံရတာလဲဆိုတာပါပဲ။ အဓိကကတော့ ခါရှိုဂီရဲ့ ကလောင်ဟာ အာရပ်ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးမှာတင်မကဘဲ နိုင်ငံတကာအဆင့်အထိ သြဇာညောင်းလွန်းနေလို့ပါ။ သူရေးသမျှ ဆောင်းပါးတွေက ဆော်ဒီအစိုးရ ကမ္ဘာ့အလယ်မှာ ပုံဖော်ချင်နေတဲ့ "ခေတ်မီပွင့်လင်းတဲ့ နိုင်ငံ" ဆိုတဲ့ ပုံရိပ်ကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေခဲ့ပါတယ်။ ပိုပြီး စိုးရိမ်စရာကောင်းတာက ခါရှိုဂီဟာ အာရပ်ကမ္ဘာမှာ လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်နဲ့ ဒီမိုကရေစီ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်လာဖို့ အွန်လိုင်းကနေ လှုပ်ရှားမှုတွေ စတင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတာကို ဆော်ဒီအာဏာပိုင်တွေ သိသွားခဲ့တာပါပဲ။ ဒါဟာ တော်ဝင်မိသားစုရဲ့ အာဏာတည်မြဲရေးကို တိုက်ရိုက် ခြိမ်းခြောက်လာတဲ့အတွက် သူ့ကို နှုတ်ပိတ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးမှာတော့ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလထဲမှာ တူရကီနိုင်ငံ၊ အစ္စတန်ဘူလ်မြို့က ဆော်ဒီကောင်စစ်ဝန်ရုံးအတွင်းမှာ ခါရှိုဂီဟာ သွေးအေးအေးနဲ့ လုပ်ကြံခံလိုက်ရပါတယ်။ အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ (CIA) ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေအရ ဒီလို ကောင်စစ်ဝန်ရုံးထဲအထိ အထူးအဖွဲ့လွှတ်ပြီး လုပ်ကြံခိုင်းဖို့ အမိန့်ကို အိမ်ရှေ့မင်းသား MBS ကိုယ်တိုင် အတည်ပြုပေးခဲ့တာလို့ ကောက်ချက်ချခဲ့ကြပါတယ်။ ဆော်ဒီအစိုးရဘက်ကတော့ ဒါဟာ အိမ်ရှေ့မင်းသားရဲ့ အမိန့်မဟုတ်ဘဲ အောက်ခြေက ထောက်လှမ်းရေးတွေ သဘောအလျောက် လွန်လွန်ကျွံကျွံ လုပ်သွားတာပါလို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပေမဲ့၊ ကမ္ဘာကတော့ ဒီလုပ်ရပ်ရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ဘယ်သူရှိနေသလဲဆိုတာကို အထင်အရှား သိနေခဲ့ကြပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။

#justicforjamalkhashoggi

No comments:

Post a Comment

This Is Not a Joke: It’s AI

We can no longer view the disruption caused by AI and robotics through the narrow lens of "will human jobs disappear?" A more crit...