အွန်လိုင်းငွေညှစ်မှု (Cyber Extortion) ကို ကြောက်မနေနဲ့၊ ရဲရဲရင်ဆိုင်ပါ

ယနေ့ခေတ်တွင် AI (Deepfake) နည်းပညာကို အသုံးပြု၍ သင့်ရုပ်ပုံများကို အစစ်နှင့် ခွဲခြားမရအောင် ဗီဒီယိုအတုပြုလုပ်ကာ ငွေညှစ်သည့်ကိစ္စများမှာ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ရှိနေပါသည်။ ဒါဟာ သင်တစ်ယောက်တည်း ကြုံတွေ့နေရသည့် ပြဿနာမဟုတ်သလို သင့်အပြစ်လည်း မဟုတ်ပါ။
အကယ်၍ သင်သည် အွန်လိုင်းတွင် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်နှင့် ဓာတ်ပုံများ တင်လေ့ရှိသူဆိုလျှင် အောက်ပါအချက် (၃) ချက်ကို အမြဲသတိပြု ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရပါမည်။
၁။ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လုံခြုံရေးကို မြှင့်တင်ပါ (Proactive Defense)
အွန်လိုင်းပေါ်တွင် ပုံတစ်ပုံ တင်လိုက်ပြီဆိုသည်နှင့် ဤသို့သော အန္တရာယ်မျိုး ကြုံလာနိုင်ခြေရှိသည်ကို အမြဲသတိပြုပါ။
Social Media များတွင် သင့်ပုံများကို လူတိုင်းမမြင်နိုင်အောင် (Private/Friends Only) ကန့်သတ်ထားပါ။
ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဓာတ်ပုံများကို အလွန်အကျွံ တင်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။
၂။ ခြိမ်းခြောက်လာပါက လုံးဝ မကြောက်ပါနှင့် (No Ransom)
အကယ်၍ သင့်ပုံ/ဗီဒီယိုများဖြင့် ငွေညှစ်လာပါက -
ဘာမှမဖျက်ပါနှင့်: ခြိမ်းခြောက်သည့်စာများ၊ ဖုန်းနံပါတ်များနှင့် ပို့ထားသော ဗီဒီယိုများကို ခြေရာခံနိုင်ရန် သက်သေအဖြစ် (Screenshots/Export Chat) သေချာစွာ သိမ်းဆည်းထားပါ။
ငွေလုံးဝမပေးပါနှင့်: ငွေတစ်ခါပေးလျှင် သင့်ကို "အမြဲတမ်း ပိုက်ဆံအိတ်" ကဲ့သို့ သဘောထားကာ ထပ်ခါထပ်ခါ တောင်းပါလိမ့်မည်။
ရှက်မနေပါနှင့်: သင့်အရှက်တရားသည် ငွေညှစ်သူများအတွက် လက်နက်ဖြစ်ပြီး၊ သင့်ရဲရင့်မှုသည် ၎င်းတို့အတွက် အဆုံးသတ်ဖြစ်ကြောင်း သတိရပါ။
၃။ နည်းပညာနှင့် ဥပဒေကြောင်းအရ အမြန်ဆုံး တိုင်ကြားပါ (Action)
ကြောက်ရွံ့ပြီး ငြိမ်မနေပါနှင့်။ အောက်ပါဌာနများသို့ အမြန်ဆုံး ဆက်သွယ် အကူအညီတောင်းပါ။
တိုင်ကြားရန်ဖုန်း: +95 67 3422272
Email: infoteam@mmcert.org.mm သို့မဟုတ် incident@mmcert.org.mm
နိုင်ငံတကာအဆင့် တားဆီးရန်: StopNCII.org တွင် သင့်ပုံများကို မှတ်ပုံတင်ပါ။ (Facebook, Instagram နှင့် အခြား Platform များပေါ်တွင် အဆိုပါဗီဒီယိုများ ပြန့်မသွားအောင် AI စနစ်ဖြင့် အလိုအလျောက် ပိတ်ပင်ပေးပါသည်)
နည်းပညာဖြင့် တိကျစွာ ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်း
ဤကဲ့သို့သော ရာဇဝတ်မှုများကို အစိုးရဌာနများ၊ Telecom (ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီများ)၊ ISP (အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများ)၊ CID (မှုခင်းတပ်ဖွဲ့) နှင့် Telegram, Viber, Messenger ကဲ့သို့သော နည်းပညာကုမ္ပဏီများ အပြန်အလှန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် တရားခံကို တိကျစွာ အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ခြေရာခံ ဖမ်းဆီးနိုင်ပါသည်။
သတိပြုရန်: အရှက်တရားထက် အမှန်တရားကို ရှေ့တန်းတင်ပြီး ရဲရဲဝံ့ဝံ့ တိုင်ကြားခြင်းဖြင့် မိမိကိုယ်ကိုနှင့် အခြားသူများကိုပါ ကာကွယ်ပါ။