Me and Bangladesh When I say “Bangladesh,” I can even call it my second home. Why? Because it’s where my parents live, where my childhood friends are, where I once had someone I loved, and where many of my relatives still reside. Among my memorable trips, the journeys along the Myanmar border and the nights at Cox’s Bazar beach are truly part of my life. Out of all these memories, the thing I’d describe as “The Good, The Best and The Ugly” is the singing and dancing part of traditional Bangladeshi weddings. Their weddings are incredibly grand and full of events. Every ceremony has its own unique customs that never get boring. Among them, what I want to share is my younger brother’s bachelor night party. The dinner was served buffet-style. Most guests sat on the floor, and in one corner, there was a Qawwali group. When I arrived around 8 p.m., some desserts were already laid out. Qawwali, as you may know, is Sufi devotional music—poetic songs praising the Prophet, accompanied by tradit...

ကျွန်တော်နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် “ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်” လို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ ကျွန်တော့အတွက် ဒုတိယအိမ်လို့တောင် ပြောလို့ရနိုင်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကျွန်တော့မိဘတွေ နေထိုင်ရာ၊ ငယ်သူငယ်ချင်းတွေရှိရာ၊ ချစ်ခဲ့ရသူရှိခဲ့ရာ၊ ဆွေမျိုးတွေရှိရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်လို့ပါ။ အမှတ်တရ ခရီးတွေထဲမှာ မြန်မာပြည်နယ်စပ်ခရီးတွေနဲ့ Cox’s Bazar ကမ်းခြေညတွေဟာလည်း ကျွန်တော့ဘဝရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေပါပဲ။ ဒီလို အမှတ်တရတွေ အများကြီးထဲမှာမှ ကျွန်တော့အတွက် “The Good, The Best and The Ugly” လို့ ပြောချင်တဲ့ အရာလေးကတော့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရိုးရာ မင်္ဂလာဆောင်ပွဲတွေထဲက သီဆိုကခုန်ခြင်း အပိုင်းပါပဲ။ သူတို့ မင်္ဂလာဆောင်တစ်ခုဟာ အင်မတန်ကို ပွဲဆက်များပါတယ်၊ ခန်းနားလှပါတယ်။ ပွဲတိုင်းမှာလည်း မရိုးနိုင်တဲ့ ဓလေ့လေးတွေ ပါတတ်သေးတယ်။ အဲဒီအထဲကမှ တင်ပြချင်တာက ကျွန်တော့ညီရဲ့ လူပျိုညပွဲအကြောင်းပါ။ ညစာကျွေးတာကတော့ ဘူဖေပုံစံပါ။ အများစုက ကြမ်းပြင်မှာ ထိုင်ကြသလို၊ ထောင့်တစ်နေရာမှာတော့ ကဝါလီ (Qawwali) အဖွဲ့ ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော် ရောက်သွားတဲ့အချိန်က ည ၈ နာရီလောက်မှာ အချိုပွဲ အချို့ တည်ခင်းထားတာပေါ့။ ကဝါလီဆိုတာက တမန်တော်ကို ချီးကျူးတဲ့ ဆူဖီတေး၊ တေးကဗျာ တီးလုံးနဲ့ သီ...

Smuggled Cattle Transiting Through Myanmar I am posting this as I imagine the countless cattle currently trekking along Zaka Hussein Road in Chittagong, Bangladesh. Nowadays, when people in Myanmar see herds of cattle being transported by large trucks on the highways, everyone knows: "Ah, they’re headed to China again." However, the story of where these cattle originate and how they reach the border is as intriguing as a movie plot. In reality, these are not just local cattle. Many are "guest cattle" that have crossed the borders from India and Bangladesh. Entering through the western border via towns like Tamu and Kalay, these massive herds cross through central Myanmar, bypass the roads near the waterfalls in Pyin Oo Lwin (Maymyo), and head toward the Muse border in Northern Shan State. We refer to this as the "Cattle Route." The primary challenges on this smuggling route are the "checkpoints." Since there are many gates on the main highways, s...

                                                              By Aung Myo Lwin  I think I first encountered "Yaba" around 2012. I started noticing it while traveling to Shweli (Ruili). I observed young women selling it in certain parts of the city. Later, when I entered the computer accessories import business, I became even more aware of it. Here is how it happened: I was importing computer parts from China. I bought from the same shops as the other importers, but there was no way I could compete with their prices. Some shops on Seikkantha Road were selling items at the exact same prices found in Shweli. After meeting with some major businessmen in Shweli, I finally understood the situation. They weren't actually in the business of importing computer accessories; they were using the parts as a front...

ကျွန်တော် ယာဘဆိုတာကို စမြင်ဖူးတာ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ခန့်က ဖြစ်မယ်ထင်ပါတယ်၊ ရွှေလီသွားရင်း သတိပြုမိလာတာပါ။ ရွှေလီမြို့ အချို့နေရာတွေမှာ ကောင်မလေးတွေ ရောင်းတာ သတိပြုမိခဲ့တယ်။ နောင် Computer အပိုပစ္စည်းသွင်းတဲ့ လောကထဲ ရောက်လာတော့ ပိုသတိပြုမိလာတယ်၊ သတိပြုမိတယ်ဆိုတာက ဒီလို... ကျွန်တော်လည်း တရုတ်ပြည်မှ Computer အပိုပစ္စည်းသွင်းတယ်၊ သူတို့ဝယ်တဲ့ဆိုင်တွေမှာပဲ ကျွန်တော်လည်း ဝယ်တာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ ဘယ်လိုမှ ဈေးချင်းပြိုင်မရောင်းနိုင်ဘူး။ ဆိပ်ကမ်းသာလမ်းရှိ အချို့ဆိုင်တွေဟာ ရွှေလီဈေးနှုန်းနဲ့ တူနေတယ်။ ဒါနဲ့ ရွှေလီက တကယ့်စီးပွားရေးသမားကြီးတွေနဲ့ တွေ့တော့မှ သဘောပေါက်လာတယ်။ သူတို့က Computer အပိုပစ္စည်း သွင်းနေတာမဟုတ်ဘဲ ယာဘသယ်ယူရေး လုပ်နေတာ။ သူတို့ပစ္စည်းတွေ ရန်ကုန်ရောက်ရင် အမြန်ရောင်းထွက်သွားရင် ရပြီဆိုတဲ့သဘော၊ ဒီတော့ ဆိုင်တွေကို 'ဘာလိုချင်လဲယူ၊ အကြွေး၊ ကြယ်ခေါင်ဈေး' (နံပါတ်တစ် ဈေးနှုန်း) ဆိုတော့ ကျုပ်လည်း သွင်းမနေတော့ဘူး၊ သူတို့ဆီက ယူရောင်းရတဲ့ဘဝ ရောက်သွားတယ်။ နောက်ပိုင်း ယာဘက မန္တလေးမှ မောင်တော၊ ရန်ကုန်မှ ငါးလှေများဖြင့် စစ်တွေ 'မင်းဂံ' လှေစစ် စခန်း၊ အဲ့ဒီမှတစ်ဆင့် မောင်တော၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို သွား...

ကျုပ်အဘိုး တရားရှုံးတာ စီရင်ထုံးဖြစ်နေခဲ့ပါရောလား။ ================================ ထိုစဉ်က ABC လုပ်ငန်းစုပိုင်ရှင် Abdul Bari Chowdhury သည် သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်းနှင့် ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း (Shipping Line) များ လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါသည်။ ထိုစဉ်က ပြေးဆွဲသည့် ခရီးစဉ်လမ်းကြောင်းများမှာ ရန်ကုန်(အလုံ)မှ မန္တလေး(စိန်ပန်း) ကြားမြို့များအပါအဝင် ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်းရှိ မြို့များနှင့်၊ ရန်ကုန်(အလုံ)မှ (ယနေ့ခေတ် ဗိုလ်အောင်ကျော်ဆိပ်ကမ်း) အိန္ဒိယအထိ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ပြင် ဆန်စက်လုပ်ငန်းများနှင့် ကျောက်မီးသွေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်နေသည့် ကာလဖြစ်သည်။ ၁၉၂၉-၃၀ ကာလများတွင် ကြည့်မြင်တိုင်ရှိ မိမိတို့၏ ကျောက်မီးသွေးလုပ်ငန်းများ ပြည်ပတင်ပို့မှု နှေးကွေးသွားခြင်း၊ မိမိတို့ ဆန်ကုန်သည်များ၏ ဆန်ဈေးများ အလွန်ကျဆင်းသွားသဖြင့် နောင်နှစ် လယ်ယာလုပ်ငန်းအတွက် ကုန်ကျစရိတ် အပြန်အလှန်ကာကွယ်နိုင်ရန် သင်္ဘောတင်ခများကို အကြွေးချပေးထားရခြင်းတို့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ၁၉၂၉–၃၀ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးပျက်ကပ် (Great Depression) ကို ရင်ဆိုင်နေရပြီး လွန်စွာအရှုံးပေါ်နေချိန်တွင် အခွန်ဌာနနှင့် အမှုဖြစ်ခဲ့သည်ဟု သိရှိရပါသည်။ ထိုအမှ...

ဘင်္ဂါလီဆိုတာ ဟိုး ကလကတ္တား မှ ယခု Bangladesh နိုင်ငံနေသူများကို အကြမ်းဖျဉ်း သက်မှတ်လို့ရပါတယ်၊ ဥပမာ မြန်မာလူမျိုး ပေါ့ Bangladesh နိုင်ငံမှာ အဓိက လူမျိုးခွဲတွေကတော့ Chakma, Marma, Mundas, Garos (Achiks), Oraons, Santhals, Mro, Manipuri, Zomi, Bihari (Stranded Pakistani) နာဂ တွေတောင် ရှိပါသေးတယ် ဒါတွေက လူမျိုးစုအသေးလေးတွေပါ Marma ကတော့ ဘုရင့်နောင်သွားတိုက်တုန်းက ပဲခူး အနွယ်တွေပါ ဒီတော့ ရိုဟင်ဂျာကို ရိုဟင်ဂျာ လို့ခေါ်သင့်ပြီး ဘင်္ဂါလီလို့ သွားခေါ်တော့ မလိုအပ်ဘဲ ပိုမိုရှုပ်တွေလာစေပြီး Bangladesh နိုင်ငံကို ဒီအရေးထဲမှာ ထဲထဲဝင်ဝင် တိုက်ခိုက်သလိုဖြစ်နေပြီး၊ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးဟု တိုက်ရိုက်သော်လည်ကောင်း၊ သွယ်ဝိုက်၍သော်လည်ကောင်း ဆက်နွယ်သူတိုင်းကို ပူတွဲ တိုက်ခိုက် ခွဲခြားလိုက်သလိုဖြစ်စေပါတယ် ၊ တကယ်တန်းဆို ရိုဟင်ဂျာတွေ ပြောတဲ့ စကားကို ဒါကားက လူတွေ နားတောင်မလည်ပါဘူး။ ပိုလို့ဆိုးက မြန်မာပြည်မှာရှိတဲ့ မြန်မာမွတ်စလင် အချို့ကို မှတ်ပုံတင်လုပ်ရင် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ဆိုပါက ဘင်္ဂါလီ၊ စူရတီ၊ မေမာန်၊ မဂိုလ်၊ ပထန်၊ ပါက္ကစတန်နီ စသည်ဖြင့် မပါလို့ မရပါဘူး၊ တချို့က ဘင်္ဂါလီ နွယ်ရင် ဘင်္ဂါလီ လို...