Posts

Showing posts from October, 2026

အတုယူသင့်တဲ့ တရုတ်ကြောရိုးစနစ်

Image
တရုတ်မှာ ပြဿနာပေါ်တိုင်း စနစ်က ဘာကြောင့် မြန်မြန်ပြင်နိုင်လဲ။ အဖြေက ကွင်းဆက်တစ်ခုတည်းမှာ ရှိတယ် — ပြဿနာကို သိတဲ့ အာရုံခံ၊ ဆုံးဖြတ်တဲ့ ဦးနှောက်၊ အကောင်အထည်ဖော်တဲ့ လက်၊ ပြန်ကြည့်တဲ့ မျက်စိ။ ဒီကွင်းဆက်ပဲ တရုတ်ရဲ့ ကြောရိုးပဲ။ ဒီစာက အဲဒီကွင်းဆက်ကို အခန်း သုံးခန်းနဲ့ ကြည့်တယ်။ ၁။ ယုံကြည်မှု တရုတ်စီးပွားရေးမှာ ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍက တရုတ် GDP ရဲ့ ၆၀% ကျော်၊ မြို့ပြ အလုပ်အကိုင်ရဲ့ ၈၀% ကျော်၊ နည်းပညာ တီထွင်မှုရဲ့ ၇၀% ကျော်ကို ဖန်တီးတယ်။ ဒါကြောင့် GDP ကြီးထွားဖို့ ဆိုတာ ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကြီးထွားဖို့နဲ့ အတူတူပဲ။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုက လုပ်ငန်းရှင်ရဲ့ ယုံကြည်မှု (信心) ပေါ်မှာ မူတည်တယ်။ တရုတ် ခေါင်းဆောင်တွေကိုယ်တိုင်က "ယုံကြည်မှုက ရွှေထက် အဖိုးတန်တယ်" လို့ ပြောဖူးတယ်။ ယုံကြည်မှု ပျက်ရင် ရင်းနှီးမှု ရပ်တယ်၊ အလုပ် လျော့တယ်၊ စားသုံးမှု ကျတယ်၊ GDP နှေးသွားတယ်။ ဒီယုံကြည်မှု တန်ဖိုးတရားကို တရုတ်ပြည်မှာ ထိခိုက်သက်ရောက်သွားတဲ့ အကြောင်းအရာ ၂ ခုရှိတယ်။ ပထမ တစ်ခုက ပြောလိုက်တာနဲ့ အားလုံးသိတဲ့ အလီဘာဘာရဲ့ ဂျက်မာ Jack Ma တရုတ်အစိုးရကို ဝေဖန်လို့ အရေးယူလိုက်တဲ့ကိစ္စ၊ Ant Group ရဲ့ ဒေါ်လာ ၃၇ ဘီလီယံ IPO...

After the Midterm Election

Image
Let me say it straight, first: the outcome of this election is, for the most part, already predictable. The Republicans are likely to lose the House — Pew Research's October polling points the same way — and Trump himself knows it. That is why his whole play is not about the House at all, but about holding the Senate as a shield. The Russian diesel deal, the $8,000,000,000 in farmer relief — those are there to protect rural Senate votes. Without 67 Senate votes, nobody can be removed from office. That shield is his last lifeline. In this situation, look at how the Democrats are behaving right now. They are not sitting back because they are weak, and not without reason either. The way I read it, their posture says: "Do what you can, while you can." Because everything being done right now becomes part of the record. The Epstein files not released. Tariffs collected illegally. A war waged without authorization. A sitting member of Congress's home raided. Today these are ...

After Mid Election အမေရိကန် ကြားဖြတ်ရွေး အလွန်

Image
အရင် ဒဲ့ ပြောရရင် ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်က အများစု မှန်းလို့ ရနေပြီ။ House က Republican တွေ ရှုံးဖို့ များတယ်။ Trump ကိုယ်တိုင် အဲ့ဒါကို သိတယ် — အဲ့ဒါကြောင့် သူ့ ကစားကွက် တစ်ခုလုံးက House မဟုတ်ဘဲ Senate ကို ဒိုင်း အဖြစ် ထိန်းဖို့ ဖြစ်နေတာ။ လယ်သမားတွေအတွက် ရုရှား ဒီဇယ် သဘောတူညီချက်၊ ဒေါ်လာ ၈ ဘီလီယံ အကူအညီ၊ ဒါတွေက ကျေးလက် Senate မဲကို ကာဖို့ ဖြစ်တယ်။ Senate မဲ ၆၇ မဲ မရှိရင် ဘယ်သူ့ကိုမှ ရာထူးက ဖြုတ်လို့ မရဘူး — အဲ့ဒီ ဒိုင်းက သူ့ နောက်ဆုံး အသက် ဖြစ်တယ်။ ဒီ အခြေအနေမှာ Democrat တွေရဲ့ လက်ရှိ အပြုအမူကို ကြည့်ရမယ်။ သူတို့ အခု ထိုင်ကြည့်နေတာ အားနည်းလို့ မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်းမဲ့ လည်း မဟုတ်ဘူး။ ကျုပ် ဖတ်မိတာတော့ သူတို့ ထိုင်ကြည့်နေပုံက "မင်းတို့ လုပ်နိုင်တုန်း လုပ်ထားကြ" လို့ ပြောနေတဲ့ ပုံ ဖြစ်တယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အခု လုပ်နေသမျှ တိုင်းက မှတ်တမ်း ဖြစ်သွားလို့ ဖြစ်တယ်။ Epstein ဖိုင် မထုတ်တာ၊ အခွန် တရားမဝင် ကောက်ခဲ့တာ၊ ခွင့်ပြုချက် မရှိတဲ့ စစ်ပွဲ၊ အမတ် တစ်ယောက်ရဲ့ အိမ်ကို ဝင်ရှာတာ — ဒါတွေက အခု သတင်း ခေါင်းစဉ် ဖြစ်ပေမဲ့ ဇန်နဝါရီ နောက်ပိုင်းမှာ ကြားနာပွဲ အထောက်အထား ဖြစ်သွားမယ်။ အများစု ဖြစ်လာမယ့် ပါတ...

ယနေ့ သတင်းထူး — အောက်တိုဘာလ ၁၁၊ ၂၀၂၆

Image
 Los Angeles, အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ ညနေ ၆ နာရီ ယနေ့ သတင်းထူး မြန်မာ့သတင်း ရွှေဘိုမြို့နယ် စိက္ကွန်းရွာ မဟာစည်ဓမ္မာရုံအား စစ်တပ်လေကြောင်းဗုံးကြဲတိုက် — ၂ ဦးသေဆုံး၊ ဒဏ်ရာရများပြား တနင်္ဂနွေနေ့ မွန်းလွဲပိုင်း ၁၁ နာရီ ၄၄ မိနစ်ဝန်းကျင်မှာ တံတားဦးလေတပ်စခန်းက ထွက်လာတဲ့ တိုက်လေယာဉ်က ဗုံးကြဲခဲ့တယ်လို့ RFA သတင်းက ဆိုပါတယ်။ သီတင်းကျွတ်လဆုတ် ၁ ရက်နေ့ ဥပုသ်နေ့ (Uposatha) ဖြစ်လို့ ဥပုသ်စောင့်နေတဲ့ အဘိုးအဘွားတွေနဲ့ စစ်ဘေးရှောင် ပြည်သူ ၁၀၀ ခန့် ဓမ္မာရုံမှာ ရှိနေပါတယ်။ စစ်ဘေးရှောင် ၂ ဦး သေဆုံး၊ ၈ ဦး ဒဏ်ရာရတယ်လို့ RFA က ဆိုပြီး၊ DVB က ဒဏ်ရာရ ၂၅ ဦး (၅ ဦး စိုးရိမ်ရ) လို့ ဆိုပါတယ်။ ကိန်းဂဏန်းတွေ မတည်သေးပါ။ မဟာစည် ဆရာတော်ဘုရားကြီးရဲ့ မွေးရပ်ဇာတိ ဓမ္မာရုံဖြစ်ပါတယ်။ ရင်းမြစ် - https://insightmyanmar.org/burmadhammablog/2026/10/11/myanmar-military-bombs-the-birthplace-of-mahasi-sayadaw-killing-civilians ကမ္ဘာ့သတင်း ဟူသီတွေ ရီယာဒ်လေဆိပ်ကို ထပ်မံတိုက်ခိုက် — မနေ့က တိုက်ခိုက်မှုအပြီး ဒုတိယမြောက် တနင်္ဂနွေနေ့မှာ Terminal 4 ကို အမည်မသိဒုံးကျည်ထိမှန်ပြီး မီးလောင်ပါတယ်။ ဒါမမ်မြို့ လေဆိပ်လည်...

သမိုင်းတစ်လျှောက် မဟာအင်အားကြီးနိုင်ငံများ (Superpowers / Empires)

Image
သမိုင်းတစ်လျှောက် မဟာအင်အားကြီးနိုင်ငံများ (Superpowers / Empires) သက်တမ်းအလိုက် စီစဉ်ထားပါတယ် ၁။ ရောမ (Roman Empire) — ဘီစီ ၂၇ – ၁၄၅၃ | နှစ် ၁,၄၈၀ ကျော် ၂။ ဘိုင်ဇန်တိုင်း (Byzantine Empire) — ၃၃၀ – ၁၄၅၃ | ၁,၁၂၃ နှစ် ၃။ အော့တမန် (Ottoman Empire) — ၁၂၉၉ – ၁၉၂၂ | ၆၂၃ နှစ် ၄။ အာဘစစ် ခါလီဖိတ် (Abbasid Caliphate) — ၇၅၀ – ၁၂၅၈ | ၅၀၈ နှစ် ၅။ စပိန် (Spanish Empire) — ၁၄၉၂ – ၁၉၇၅ | ၄၈၃ နှစ် ၆။ ဗြိတိန် (British Empire / UK) — ၁၆ ရာစုနှောင်း – ၁၉၉၇ | နှစ် ၄၀၀ ကျော် ၇။ ပြင်သစ် (French Colonial Empire) — ၁၆ ရာစု – ၁၉၆၀ ဝန်းကျင် | နှစ် ၄၀၀ ကျော် ၈။ ဟန် မင်းဆက် (Han Dynasty – တရုတ်) — ဘီစီ ၂၀၂ – ၂၂၀ | နှစ် ၄၀၀ ကျော် ၉။ မိုဂိုလ် (Mughal Empire – အိန္ဒိယ) — ၁၅၂၆ – ၁၈၅၇ | ၃၃၁ နှစ် ၁၀။ ဒယ်လီ စူလတန်နယ် (Delhi Sultanate) — ၁၂၀၆ – ၁၅၂၆ | ၃၂၀ နှစ် ၁၁။ ချင်း မင်းဆက် (Qing Dynasty – တရုတ်) — ၁၆၄၄ – ၁၉၁၂ | ၂၆၈ နှစ် ၁၂။ ဆာဖာဗစ် (Safavid Empire – ပါရှား) — ၁၅၀၁ – ၁၇၃၆ | ၂၃၅ နှစ် ၁၃။ ပါရှား (Achaemenid Empire) — ဘီစီ ၅၅၀ – ဘီစီ ၃၃၀ | ၂၂၀ ခန့် ၁၄။ ရုရှား (Russian Empire) — ၁၇၂၁ – ၁၉၁၇ | ၁၉၆ နှစ် ၁၅။ မွန်ဂို (Mongo...

အိပ်ခန်းထဲက သဘာဝ အောက်ဆီဂျင်စက်ရုံ (Living Green Wall) 🌿✨

Image
 ကျွန်တော့် ၁၅ ပေပတ်လည် အိပ်ခန်းလေးထဲမှာ ထူးခြားဆန်းသစ်တဲ့ DIY မြေမဲ့စိုက်ပျိုးရေး (Hydroponics) နံရံကပ်စနစ်တစ်ခု စိတ်ကူးပုံဖော်ကြည့်ထားပါတယ်။ အောက်ခြေမှာ ၄ လက်မ PVC ပိုက်အဖြူကြီးကို ကြမ်းပြင်ပေါ် အထိုင်ချပြီး အပေါ်မှာ ၄ ပေအမြင့်ရှိတဲ့ နဂါးစက်ပင် (Snake Plant) အပင်ကြီးတွေကို အစီအရီ စိုက်ထားတာပါ။ အရွက်ရှည်ကြီးတွေ ဘေးကိုယိုင်မကျအောင် နံရံမှာ ၁ ပေစီခြားထားတဲ့ လမ်းညွှန်ပိုက်အသေးလေးတွေနဲ့ အတွင်းအပြင် လှိုင်းတွန့်ပုံစံ စနစ်တကျ ထိန်းပေးထားပါတယ်။ ရေကိုလည်း အလိုအလျောက် အချိန်မှတ်စနစ် (Automated Timer) နဲ့ လည်ပတ်မှာဖြစ်လို့ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်မှုကတော့ အပြည့်ပါပဲ။ ဒီလို နံရံတစ်ဖက်မှာ ၁၂ ပေအကျယ်ခန့်အထိ Living Green Wall စိုက်လိုက်မယ်ဆိုရင် လူတစ်ယောက်ရဲ့ တစ်ညတာ လိုအပ်တဲ့ အောက်ဆီဂျင်ပမာဏရဲ့ ၅၀% နီးပါးကို ဒီအပင်တွေကနေ တိုက်ရိုက် ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မှာပါ။ အထူးသဖြင့် ညဘက် လေအေးပေးစက် (Aircon) ဖွင့်ပြီး အခန်းပိတ်အိပ်တတ်သူတွေအတွက် လေထုထဲက ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်နဲ့ အဆိပ်ငွေ့တွေကို သဘာဝအတိုင်း စုပ်ယူသန့်စင်ပေးမယ့် စစ်မှန်တဲ့ "ဇီဝလေသန့်စင်စက်ကြီး" တစ်ခု ဖြစ်လာမှာပါ။ မျက်စိပသာဒဖြစ်သလို ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း...