ပလိုင်းပေါက်နဲ့ ဖားကောက်ခြင်း

ပလိုင်းပေါက်နဲ့ ဖားကောက်ခြင်း

ဘယ်လောက်ပဲ ရေတွေ အများကြီး လောင်းထည့်နေပါစေ၊ အပေါက်ကို မပြင်သမျှ ကာလပတ်လုံး ဘယ်တော့မှ ပြည့်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

အမေရိကန်အကျိုးစီးပွားအတွက် စိုးရိမ်ပူပန်နေတဲ့ လူတစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အခွန်ငွေတွေ ဘယ်လိုသုံးစွဲနေတယ်ဆိုတာကို ကြည့်ရင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်ရဲ့ မယ်ဒီကယ် (Medi-Cal) စနစ်မှာ အဲဒီလို အဖြစ်အပျက်မျိုးတွေ တကယ်ဖြစ်ပျက်နေတာကို တွေ့မြင်နေရပါတယ်။

ဒီစနစ်ရဲ့ အကြီးမားဆုံး အားနည်းချက်ကတော့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိခြင်းပါပဲ။ ဆေးခန်းတစ်ခုကိုသွားတဲ့အခါ ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးထားတဲ့ တန်ဖိုးဖြတ်ပြေစာ (Itemized bill) ကို ဘယ်တော့မှ လက်ဝယ်မရရှိပါဘူး။ ကိုယ့်နာမည်နဲ့ ဘယ်လောက် ငွေထုတ်ယူသွားတယ်ဆိုတာကိုလည်း ဘယ်တော့မှ မမြင်ရပါဘူး။

ဒီစနစ်က တိတ်တဆိတ် လည်ပတ်နေပြီး အဲဒီလို မှောင်မိုက်နေတာကပဲ အဲ့ဒါက ပြဿနာဖြစ်ပါတယ်။ ဆေးခန်းတွေက အစိုးရထံ ငွေတောင်းခံဖို့ လူနာတွေကို အသုံးချနိုင်ပြီး လူနာတွေမှာတော့ ဘာတွေ တောင်းခံခဲ့တယ်ဆိုတာကို သိနိုင်စရာ လမ်းစကို မရှိပါဘူး၊ ရှိလဲ မမြင်သာအောင်လုပ်ထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဆေးခန်းတွေက လူနာတွေကို တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အပြန်အလှန် လွှဲပြောင်းပေးနေကြပြီး လိုအပ်သည်ဖြစ်စေ၊ မလိုအပ်သည်ဖြစ်စေ သွေးစစ်ဆေးမှုတွေကို အကြိမ်ကြိမ် ထပ်ခါတလဲလဲ လုပ်ဆောင်နေကြပါတယ်။ ပိုဆိုးတာက လူနာတွေကို စစ်ဆေးမှုရလဒ်တွေအကြောင်း သို့မဟုတ် အဲဒီရလဒ်တွေက သူတို့ရဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် ဘာကို ဆိုလိုတယ်ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဘယ်တော့မှ ရှင်းပြလေ့တောင် မရှိကြပါဘူး။

ရိုးရှင်းတဲ့ စည်းမျဉ်းတစ်ခုက ဒီအထဲက အများကြီးကို ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ပါတယ်။ စစ်ဆေးမှုတိုင်းမှာ လူနာအတွက် ရှင်းလင်းချက် ပါရှိရပါမယ် - ဘာကြောင့် လိုအပ်တာလဲ၊ ရလဒ်က ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ၊ ဘာကြောင့် ထပ်ပြီး စစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်တာလဲဆိုတာတွေကို ရှင်းပြရပါမယ်။ အဲဒါတစ်ခုတည်းနဲ့တင် မလိုအပ်ဘဲ စစ်ဆေးမှုတွေ အများကြီးကို လျှော့ချပစ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ လမ်းမတွေပေါ်မှာ ပိုပြီး ထင်ရှားမြင်သာနေတဲ့ ပြဿနာတစ်ခု ရှိပါသေးတယ်။ စူပါမားကတ်တွေရဲ့ အပြင်ဘက်မှာ စားပွဲတွေခင်းပြီး "မယ့်ဒီကယ် (Medi-Cal) ကတ်ကို ပြပါ၊ အခမဲ့ ဖုန်း သို့မဟုတ် တက်ဘလက်ကို ရယူပါ" ဆိုတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်တွေ ထောင်ထားကြပါတယ်။

အခမဲ့ဖြစ်ပုံရလို့ လူတွေက အလုအယက် သွားယူကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီအစီအစဉ်က တကယ်တမ်း ဘာလဲဆိုတာကို ကျွန်ုပ်တို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိဖို့လိုပါတယ်။

အဲဒီဖုန်းက မယ်ဒီကယ် (Medi-Cal) ဘတ်ဂျက်ထဲကနေ တိုက်ရိုက်ထွက်လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မယ်ဒီကယ် ရှိခြင်းအားဖြင့် ဖုန်းခ သက်သာခွင့်ပေးတဲ့ ဖက်ဒရယ် အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ လိုင်းလိုင်း (Lifeline) ကို ရရှိဖို့ အရည်အချင်းပြည့်မီသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘတ်ဂျက်တွေက သီးခြားစီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အဲဒါကြောင့် ပြဿနာက ပျောက်ကွယ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ Lifeline ကိုလည်း အများပြည်သူရဲ့ ဘတ်ဂျက်ငွေနဲ့ ရန်ပုံငွေ ဖြည့်တင်းထားတာဖြစ်ပြီး မယ်ဒီကယ်ကတ်က အဲဒီထဲကို ဝင်ဖို့ တံခါးဖွင့်ပေးတဲ့သော့ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ပြီး အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ချက်ကို မကြာခဏ ချန်လှပ်ထားတတ်ကြပါတယ်၊ အဲဒါကတော့ တတ်နိုင်သမျှ ဆက်သွယ်ရေး အစီအစဉ် (ACP) ဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လမှာ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပါပြီ။ ယခုလက်ကျန်ရှိနေတာက Lifeline တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ ဘယ်သူမဆို ACP နဲ့ Lifeline နှစ်ခုစလုံးကို ပေးမယ်လို့ ကတိပေးနေသေးရင် အဲဒါက သတိပေးချက် (Red flag) တစ်ခု ဖြစ်သင့်ပါတယ်။

Lifeline ရဲ့ စည်းမျဉ်းကလည်း ရှင်းပါတယ် - အိမ်ထောင်စုတစ်စုကို အကျိုးခံစားခွင့် တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လမ်းဘေးစားပွဲတစ်ခုက အိမ်ထောင်စုတစ်ခုလုံးကို ဖုန်းတစ်လုံးစီ ယူခိုင်းနေတယ်ဆိုရင် အဲဒါက မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဝေငှပေးနေတဲ့ ဖုန်းတွေနဲ့ တက်ဘလက်တွေဟာ တန်ဖိုးနည်း၊ အဆင့်နိမ့် စက်ပစ္စည်းတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစိုးရကိုတော့ အဆင့်မြင့် နည်းပညာတွေလိုမျိုး ဈေးနှုန်းအဆများစွာ တင်ပြီး ငွေတောင်းခံထားပါတယ်။ လူထုက အခမဲ့လို့ မြင်နေရတော့ ဘယ်သူမှ မမေးကြပါဘူး။ တကယ်တမ်း ပေးဆပ်နေရတဲ့သူတွေကတော့ နေ့ရောညပါ အလုပ်လုပ်ပြီး ရိုးသားစွာ အခွန်ဆောင်နေကြတဲ့ အခွန်ထမ်းပြည်သူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ချက်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောပြချင်ပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံသား အများစုဟာ သူတို့ရဲ့ အခွန်တွေက မယ်ဒီကယ် (Medi-Cal) အတွက် ထောက်ပံ့ပေးနေရလို့ စိတ်ဆိုးတာ၊ တင်းတိမ်မထားတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ အမေရိကန်နိုင်ငံသား အများစုဟာ တကယ်တမ်း ကုသမှုလိုအပ်နေတဲ့သူတွေကို ကူညီပေးဖို့ အဆင်သင့် ရှိကြပါတယ်။

သူတို့ကို စိတ်ပျက်စေတာက လုံးဝကို အခြားတစ်မျိုးပါ။ မယ်ဒီကယ် လိုအပ်နေတဲ့ တကယ့်လူထုထံကို ဒေါ်လာ ၁ ရ လောက်ရောက်ဖို့အတွက် အခွန်ထမ်းငွေ ဒေါ်လာ ၁၀၀ ကုန်ကျနေရသလို ခံစားနေရပါတယ်။ ငွေတွေဟာ လူနာဆီကို မရောက်ခင်မှာတင် - အလဟဿဖြစ်မှု၊ ငွေတောင်းခံမှုလွန်ကဲမှုနဲ့ လိမ်လည်မှုတွေကြောင့် လမ်းတစ်ဝက်မှာတင် ယိုစိမ့်ပျောက်ဆုံးသွားပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။ ဘာပဲပြောပြော အသံကုန်ဟစ်ပြီး ကန့်ကွက်နေကြတဲ့၊ ဘာမဆို "ငါတို့အခွန်တွေ၊ ငါတို့အခွန်တွေ" လို့ ပြောနေတတ်တဲ့ အခွန်ထမ်းအချို့လည်း ရှိပါတယ်။ အဲဒီလို အသံတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒါက အမေရိကန်နိုင်ငံသား အများစုရဲ့ အသံတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

အမေရိကန်နိုင်ငံသား အများစုဟာ ကူညီပေးမှုကို ဆန့်ကျင်ကြတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ အကူအညီတွေဟာ ရေယိုနေတဲ့ ပုံးထဲ ပျောက်ကွယ်သွားတာကို ကြည့်နေရတာကိုသာ ဆန့်ကျင်ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပိုပြီး စိုးရိမ်စရာကောင်းတာက အဲဒီပွဲစားတွေက သင့်ဆီကနေ ပြန်လည်ယူဆောင်သွားတဲ့ အချက်အလက်တွေပါပဲ။ သူတို့က သင့်ရဲ့ မယ်ဒီကယ်ကတ်နဲ့ အိုင်ဒီ (ID) ကတ်တို့ကို ဓာတ်ပုံရိုက်ပြီး မိတ္တူကူးယူကြပါတယ်။

အဲဒီမိတ္တူတွေနဲ့အတူ သင့်နာမည်ကို သင့်ကျောခိုင်းပြီး အစိုးရထံကနေ ငွေကြေးတောင်းခံဖို့ အကြိမ်ကြိမ် အသုံးချသွားနိုင်ပြီး သင်သိတောင် သိမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ အခြားသူတစ်ဦးကို သင့်ရဲ့ မယ်ဒီကယ် အကျိုးခံစားခွင့်ကတ်ကို အသုံးခွင့်ပြုခြင်းဟာ ရာဇဝတ်မှုမြောက်တယ်လို့ အစိုးရကိုယ်တိုင်က သတိပေးထားပါတယ်။ သင့်ကတ်ရဲ့ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံတည်းနဲ့တင် သင့်ရဲ့ အမှတ်လက္ခဏာ (Identity) နဲ့ အကျိုးခံစားခွင့်တွေကို အန္တရာယ်ကျရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

စနစ်မှာ ကွက်လပ်တွေ ရှိနေတယ်ဆိုတာ အစိုးရလည်း သိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကြီးမားတဲ့ ဗျူရိုကရေစီယန္တရားနဲ့ ဆေးခန်းတွေ၊ အာမခံအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ အကျိုးစီးပွား ပဋိပက္ခတွေကြောင့် ဒီစနစ်ကို အမြစ်ကနေ ဘယ်တော့မှ မပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။

ဒါ့အပြင် ဥပဒေစိုးရိမ်ရေး လုပ်ငန်းတွေမှာလည်း ဝန်ထမ်းအင်အား နည်းပါးနေပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ပြည်နယ်စာရင်းစစ် အစီရင်ခံစာအရ လိမ်လည်မှု တိုင်ကြားချက်တွေရဲ့ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာ စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့ရပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့က ပုံးကို ပြင်နေကြတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရေတွေ ဆက်ပြီး ယိုစိမ့်ထွက်နေတုန်းမှာ သူခိုးတွေကို လိုက်ဖမ်းနေကြရုံပါပဲ။

ဒါကို ရပ်တန့်ဖို့အတွက် အနည်းဆုံးအနေနဲ့ မယ်ဒီကယ် ဆေးခန်းပြမှုတိုင်းမှာ လူနာကိုယ်တိုင် တကယ်ရောက်ရှိနေကြောင်း အတည်ပြုတဲ့ လက်မှတ်ရေးထိုးမှု ပါရှိရပါမယ်။

ဆေးခန်းတွေဘက်က အလုပ်ပိုရှုပ်တယ်လို့ ညည်းတွားနေရင်တောင်မှ အစိုးရက ဆေးခန်းတစ်ခုကို ငွေပေးချေတိုင်း လူနာဆီကို စာတိုက်ကနေဖြစ်စေ၊ ဖုန်းကနေဖြစ်စေ မဖြစ်မနေ အသိပေးချက် ပို့ပေးသင့်ပါတယ် - "သင့်ရဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအတွက် ဒီလောက် ပေးချေခဲ့ပါတယ်" ဆိုပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကျပန်းစစ်ဆေးမှုတွေကို တိုးမြှင့်သင့်ပြီး စစ်ဆေးရေးမှူးတွေက လူနာများကို တိုက်ရိုက် မေးမြန်းသင့်ပါတယ် - "ဆေးခန်းကို ဘယ်နေ့က သွားခဲ့ပါသလဲ၊ ဘယ်လိုကုသမှုမျိုး ရရှိခဲ့ပါသလဲ" ဆိုပြီး မေးမြန်းသင့်ပါတယ်။

သင်ကိုယ်တိုင်လည်း ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ ဆေးခန်းသွားတိုင်း ရက်စွဲ၊ ဆရာဝန်နာမည်နဲ့ ဘယ်စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ခဲ့တယ်ဆိုတာကို မှတ်သားထားပါ။ နောက်ပိုင်းမှာ သင့်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအာမခံအဖွဲ့ကို သင့်နာမည်နဲ့ ဘယ်လောက် ဘေလ်တင်ခဲ့လဲဆိုတာကို မေးမြန်းပါ။ သင်ဘယ်တုန်းကမှ မသွားခဲ့ဖူးတဲ့ ရက်စွဲကိုဖြစ်စေ၊ သင်လုံးဝ မရရှိခဲ့ဖူးတဲ့ ဝန်ဆောင်မှုကိုဖြစ်စေ တွေ့ရမယ်ဆိုရင် အဲဒါက သတိပေးချက် (Red flag) တစ်ခုပါပဲ။

လိမ်လည်မှုလို့ သံသယရှိရင် တိုင်ကြားနိုင်တဲ့နေရာ ရှိပါတယ်။ DHCS မယ်ဒီကယ် လိမ်လည်မှု တိုင်ကြားရေး ဟော့လိုင်း (Medi-Cal Fraud Hotline) ကတော့ 1-800-822-6222

အားလုံးကို တိုက်တွန်းချင်ပါတယ် - လမ်းဘေးပွဲစားတွေကို သင့်ရဲ့ မယ်ဒီကယ်ကတ်နဲ့ အိုင်ဒီ (ID) ကို ဘယ်တော့မှ ဓာတ်ပုံရိုက်ခွင့် ဒါမှမဟုတ် မိတ္တူကူးခွင့် မပေးပါနဲ့။

ဒါဆိုရင် အဆုံးမှာ ဘယ်သူ့မှာ အပြစ်ရှိပါသလဲ?

အဖြေကတော့ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တူညီတဲ့ ပုံစံမျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

သူခိုးမှာ အဓိက အပြစ်ရှိပါတယ်။ ခိုးယူတယ်ဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုပါပဲ။ တံခါးဖွင့်ထားခဲ့တာက ဘယ်သူ့ကိုမှ ကိုယ်ပိုင်မဟုတ်တာကို ဝင်ယူခွင့်ရှိတယ်လို့ အကြောင်းပြချက် မပေးပါဘူး။

စနစ်ကို ခိုးယူခံရဖို့ လမ်း ဖွင့်ထားပေးတဲ့သူမှာလည်း အခြားတစ်မျိုးနဲ့ အပြစ်ရှိပါတယ်။ အဲဒါက ရာဇဝတ်မှုချင်း တူပေမဲ့ ပေါ့ဆမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ပုံးမှာ အပေါက်ရှိနေမှန်း သိရက်နဲ့ မပြင်ဘဲ ငြင်းဆန်နေမယ်ဆိုရင် သင်ဟာ နောက်ထပ်ခိုးယူမှုကို ပိုမိုလွယ်ကူအောင် ဖန်တီးပေးနေတာပါပဲ။

မယ်ဒီကယ် ကိစ္စမှာ အဲဒါက တစ်ချိန်တည်းမှာ အချက်နှစ်ချက် လုပ်ဆောင်ရမယ်လို့ ဆိုလိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

လိမ်လည်ပြီး ခိုးယူနေတဲ့ ဆေးခန်းတွေနဲ့ ပွဲစားတွေကို အပြစ်ပေးပါ။ ပြီးတော့ အဲဒါတွေကို လုပ်ခွင့်ပေးနေတဲ့ စနစ်ကို ပြင်ဆင်ပါ - ပွင့်လင်းမြင်သာမှု၊ လူနာရဲ့ အတည်ပြုချက်နဲ့ တကယ့် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုတို့နဲ့ ပြင်ဆင်ပါ။

အပေါက်ကို ဒီအတိုင်းဖွင့်ထားပြီး သူခိုးတွေကို လိုက်ဖမ်းနေတာ ဘယ်တော့မှ အလုပ်ဖြစ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ နောက်ထပ်သူခိုးက အဲဒီအပေါက်ကနေပဲ ဝင်လာမှာပါပဲ။

ပုံးကို ပြင်ပါ၊ သူခိုးကို အပြစ်ပေးပါ။ အဲဒီမှသာ ရိုစိမ့်ကျမှု ရပ်တန့်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

#MediCal #California #Taxpayers #Transparency #Lifeline #FraudWasteAbuse